اگزما یک مشکل پوستی است که می‌تواند علائم آزاردهنده‌ای مثل خارش شدید پوست داشته باشد. این اختلال ممکن است در هر سنی رخ دهد، اگرچه در کودکان شایع‌تر است و دوره‌های عود و بهبود آن متفاوت‌اند. این بیماری مسری نیست و معمولا به کمک ترکیبی از روش‌های درمانی و مراقبت‌های پوستی قابل کنترل است.
اگزما چیست؟
اگزما (eczema) وضعیتی است که باعث خشکی، خارش و التهاب پوست میشود. این یک بیماری شایع است و در هر سنی ممکن است رخ دهد، اما مسری نیست. اگزما ممکن است به صورت بثورات جلدی بسیار خفیف که بسیار سریع از بین می‌رود یا زخم‌های شدید با دوره طولانی‌تر باشد.
این بیماری پوستی در کودکان شایع است، اما بزرگسالان نیز ممکن است به آن مبتلا شوند. در واقع طبق گفته انجمن ملی اگزما، 10 درصد از جمعیت در طول زندگی خود به این بیماری مبتلا خواهند شد.
انواع اگزما
انواع مختلفی از اگزما وجود دارد و گاهی اوقات تشخیص تفاوت بین علائم انواع آن دشوار است. در واقع بسیاری از علائم، دلایل و گزینه‌های درمانی آنها با یکدیگر همپوشانی دارند. انواع مختلف این بیماری عبارتند از:
درماتیت آتوپیک
درماتیت آتوپیک، شایع‌ترین نوع اگزما است که بیش از 9.6 میلیون کودک و حدود 16.5 میلیون بزرگسال را در ایالات متحده تحت تاثیر قرار می‌دهد. علامت مشخصه آن خارش است، اما خارش می‌تواند علائم دیگری مانند بثورات، درد و خواب ضعیف ناشی از خارش ایجاد کند. افراد مبتلا به درماتیت آتوپیک نیز می‌توانند شکستن سد پوستی را تجربه کنند که می‌تواند سیستم ایمنی بدن را تضعیف کند. این عارضه پوستی می‌تواند در هر جایی از بدن آنها ظاهر شود و در نتیجه جوش‌های تراوش کننده ایجاد میشود.
درماتیت تماسی
اگر پوست شما پس از تماس با یک ماده ملتهب یا تحریک شود، ممکن است به درماتیت تماسی مبتلا شده باشید. درماتیت تماسی شامل دو نوع می‌باشد که یک نوع آن درماتیت تماسی آلرژیک می‌باشد. این نوع درماتیت در اثر واکنش سیستم ایمنی بدن، به مواد تحریک‌کننده سطحی از جمله فلزات اتفاق می‌افتد. ولی نوع دیگر که درماتیت تماسی تحریک کننده است در اثر تحریک پوست به وسیله یک ماده شیمیایی ایجاد میشود.
دیشیدروتیک
دیشیدروتیک باعث ایجاد تاول‌های کوچک روی دست‌ها، پاها و لبه‌های انگشتان دست و پا میشود. این شکل از اگزما گاهی اوقات به عنوان اگزمای دست یا اگزمای پا شناخته میشود. اگرچه انواع دیگر نیز می‌توانند بر این نواحی تاثیر بگذارند. علت این نوع ناشناخته است، اگرچه مردان را بیشتر از زنان مبتلا می‌کند.
نورودرماتیت
تجربه یک خارش شدید می‌تواند نشانه نورودرماتیت باشد که 12 درصد از جمعیت را تحت تاثیر قرار می‌دهد. مناطق آسیب دیده اغلب به دلیل خطوط پوستی، پوسته‌ها و تغییر رنگ ناشی از خارش بیش از حد قابل مشاهده هستند. در حالی که می‌تواند در هر جایی ظاهر شود، بیشتر در پاها، مچ پا، دست‌ها، مچ دست، آرنج، شانه‌ها، گردن و پوست سر دیده میشود.
نومولار
لکه‌های دایره‌ای پراکنده اغلب نشانه نومولار هستند که به نام‌های اگزمای دیسکوئید و درماتیت نومولار نیز شناخته میشوند. اغلب، این تکه‌ها ترشح می‌کنند یا می‌توانند بسیار خشک و حساس باشند.
درماتیت سبورئیک
درماتیت سبورئیک معمولا پوست سر را تحت تاثیر قرار می‌دهد. مبتلایان به این عارضه اغلب خارش مداوم، بثورات پوستی در اطراف سر و سایر علائم را تجربه می‌کنند. شامپوهای درماتیت سبورئیک اغلب گزینه درمانی خوبی هستند.
درماتیت استاز
درماتیت استاز (که درماتیت گرانشی، اگزما وریدی و درماتیت استاز وریدی نیز نامیده میشود) زمانی رخ می‌دهد که گردش خون ضعیفی در پاها وجود داشته باشد. معمولا علائم درماتیت استاز در ساق پا دیده میشود و می‌تواند شامل خارش پوست، قرمزی (در رنگ پوست روشن) و قهوه‌ای، بنفش، خاکستری (در رنگ پوست تیره) به نظر برسد و پوست خشک باشد.
علائم اگزما
علائم اگزما می‌تواند در هر نقطه‌ای از بدن ظاهر شود و از فردی به فرد دیگر بسیار متفاوت است. آنها ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- خارش
- پوست خشک و ترک خورده
- لکه‌های قرمز یا خاکستری که بسته به رنگ پوست شما، رنگ آن نیز متفاوت است
- برجستگی روی پوست
- تراوش و پوسته شدن
- پوست ضخیم شده
- تورم پوست
- پوست خام و حساس در اثر خراشیدن
بثورات اگزما چه شکلی است؟
اگزما در هر فردی که به آن مبتلا شده است متفاوت است. اگر رنگ پوست تیره دارید، بثورات آن می‌تواند بنفش، قهوه ای یا خاکستری باشد. اگر رنگ پوست روشنی دارید، بثورات آن می‌تواند صورتی، قرمز یا بنفش به نظر برسد.
علائم اگزما در کجای بدن ظاهر میشوند؟
علائم اگزما می‌تواند در هر نقطه‌ای از بدن شما ظاهر شود. رایج‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ترین مکان‌هایی که علائم اگزما را می‌توانید مشاهده کنید، عبارتند از:
- دست‌ها
- پا
- مچ پا
- زانو
- گردن
- آرنج
- صورت، مخصوصا گونه‌ها
- داخل و اطراف گوش
- لب
در حالی که کمتر شایع است، اگزما می‌تواند در مکان‌های زیر نیز رخ دهد:
- نوک سینه‌ها
- سینه‌ها
- چین‌های پوست در نزدیکی واژن
- آلت تناسلی
آیا اگزما درد دارد؟
اگزما معمولا باعث درد نمیشود، اما اگر پوست خود را خراش دهید، می‌توانید سطح پوست خود را بشکنید و زخمی ایجاد کنید که می‌تواند دردناک باشد. برخی از انواع آن مانند درماتیت تماسی، باعث احساس سوزش و ناراحتی میشوند.
دلایل اگزما
هیچ دلیل شناخته شده‌ای برای این بیماری وجود ندارد. با این حال، متخصصان سلامت معتقدند که ممکن است این بیماری از ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی ایجاد شود. اگر یکی از والدین به اگزما یا بیماری آتوپیک دیگری مانند آسم و تب یونجه مبتلا باشد، احتمال ابتلای کودکان به این بیماری بیشتر است. اگر هر دو والدین به بیماری آتوپیک مبتلا باشند، این خطر نیز بیشتر میشود.
برخی از عوامل نیز ممکن است باعث ایجاد اگزما شوند که عبارتند از:
- سیستم ایمنی بدن: اختلال در عملکرد سیستم ایمنی باعث ایجاد بثورات پوستی به عنوان پاسخ التهابی ناخواسته میشود.
- ژنتیک: عوامل ژنتیکی و ارثی می‌توانند در ایجاد این بیماری نقش داشته باشند.
- محرکها: این مواد شامل صابون‌ها، مواد شوینده، شامپوها، ضدعفونی کننده‌ها، آب میوه‌ها، گوشت‌ها و سبزیجات تازه هستند.
- آلرژن‌ها: کنه‌های گرد و غبار، حیوانات خانگی، گرده‌ها و کپک‌ها همگی می‌توانند منجر به اگزما شوند. این به عنوان اگزمای آلرژیک شناخته میشود.
- میکروب‌ها: این میکروب‌ها شامل باکتری‌هایی مانند استافیلوکوکوس اورئوس، ویروس‌ها و برخی قارچ‌ها میشوند.
- دمای سرد و گرم: هوای بسیار گرم و بسیار سرد، رطوبت زیاد و کم و تعریق ناشی از ورزش می‌تواند باعث بروز اگزما شود.
- غذاها: محصولات لبنی، تخم مرغ، آجیل، دانه‌ها، محصولات سویا و گندم می‌توانند باعث تشدید بیماری شوند.
- محرک‌های احساسی: سلامت روان شما می‌تواند بر سلامت پوست شما تأثیر بگذارد، که می‌تواند باعث تشدید علائم شما بشود. اگر سطح بالایی از استرس، اضطراب یا افسردگی دارید، ممکن است شعله ور شدن علائم اگزما مکرر باشد.
- هورمون‌ها: زنان ممکن است علائم اگزما را در هنگام تغییر سطح هورمون‌هایشان مانند دوران بارداری و در نقاط خاصی از چرخه قاعدگی نیز تجربه کنند.
عوامل خطر اگزما
عوامل خطر اصلی این بیماری داشتن اگزما، تب یونجه یا آسم در گذشته است. همچنین داشتن اعضای خانواده با این شرایط نیز خطر شما را افزایش می‌دهد.
محرک های اگزما
شعله ور شدن این بیماری زمانی اتفاق می‌افتد که یک یا چند علامت اگزما روی پوست ظاهر شود. تحقیقات در این موضوع نشان داده است که عوامل خارجی و داخلی می‌توانند در تشدید اگزما نقش داشته باشند. محرک‌های رایج عبارتند از:
- مواد شیمیایی یا نگهدارنده موجود در پاک کننده‌ها و شوینده‌ها
- محصولات معطر
- دود سیگار
- آلرژن‌های خارجی مانند گرده، کپک، گرد و غبار یا کنه‌های گرد و غبار
- مواد خش دار مانند پشم
- پارچه‌های مصنوعی
- تعریق
- تغییرات دما
- فشار
- حساسیت غذایی
- شوره حیوانات
- عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی
نوزادان و کودکان ممکن است با خوردن برخی غذاها مانند تخم مرغ و شیر گاو شعله ور شوند. در این شرایط شما باید برای شناسایی آلرژی‌های غذایی فرزندتان، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
هنگامی که متوجه شدید چه چیزی باعث ایجاد اگزما میشود، با پزشک خود در مورد نحوه مدیریت علائم و جلوگیری از عود بیماری صحبت کنید.
عوارض اگزما
اگزما می‌تواند منجر به برخی از عوارض شود، از جمله:
- مشکلات خواب. این بیماری می‌تواند باعث اختلال در خواب شود و کیفیت خواب شما را مختل کند.
- عفونت‌های پوستی. خاراندن مکرر می‌تواند پوست شما را در برابر باکتری‌ها و ویروس‌هایی که می‌توانند باعث عفونت شوند باز بگذارد.
- آسم و تب یونجه. اگزما اغلب می‌تواند منجر به ایجاد آسم یا تب یونجه شود، به ویژه در کودکان زیر 12 سال.
- پوست ضخیم و پوسته پوسته. خاراندن می‌تواند باعث سفت شدن و ضخیم شدن پوست به مرور زمان شود.
- انواع اضافی اگزما. اغلب، داشتن یک نوع اگزما می‌تواند خطر ابتلا به نوع دیگری را افزایش دهد.
- حساسیت غذایی. افراد مبتلا به این بیماری اغلب دچار آلرژی غذایی میشوند. یکی از علائم اصلی این بیماری کهیر است.
- شرایط سلامت روان. درماتیت با افسردگی و اضطراب همراه است. این ممکن است مربوط به خارش مداوم و مشکلات خواب رایج در بین افراد مبتلا به درماتیت باشد.
تشخیص اگزما
هیچ آزمایش خاصی وجود ندارد که بتوان از آن برای تشخیص اگزما استفاده کرد. اغلب، پزشک می‌تواند با صحبت کردن با شما در مورد علائم و معاینه پوست شما، این بیماری را تشخیص دهد. گاهی اوقات، آزمایش پچ ممکن است برای کمک به یافتن محرک‌های اگزما انجام شود.
آزمایش پچ می‌تواند آلرژن‌های خاصی را مشخص کند که باعث ایجاد علائم میشوند مانند آلرژی‌های پوستی مرتبط با درماتیت تماسی.
در طی آزمایش پچ، یک ماده حساسیت زا به چسبی که روی پوست قرار می‌گیرد، اعمال میشود. اگر آلرژن برای شما محرک باشد، پوست شما ملتهب و تحریک خواهد شد.
درمان اگزما
در حال حاضر هیچ درمانی برای این بیماری وجود ندارد. با این حال هدف از درمان، بهبود پوست آسیب دیده و جلوگیری از تشدید علائم است. یک پزشک متخصص می‌تواند به شما در شناسایی درمان صحیح اگزما کمک کند. درمان مناسب برای شما به نوع، علائم و شدت اگزمای شما بستگی دارد. گاهی ممکن است ترکیب بیش از یک درمان برای شما مفید باشد.
گزینه‌های درمانی عبارتند از:
داروها
آنتی هیستامین‌های خوراکی بدون نسخه می‌توانند خارش را تسکین دهند. آنها با مسدود کردن واکنش‌های آلرژیک ناشی از هیستامین کار می‌کنند. با این حال، آنها می‌توانند باعث خواب آلودگی شوند، بنابراین بهتر است آنها را زمانی مصرف کنید که نیازی به هوشیاری ندارید.
این داروها عبارتند از:
- ستیریزین (زیرتک)
- دیفن هیدرامین (بنادریل)
- فکسوفنادین (آلگرا)
- لوراتادین (کلاریتین)
کرم‌ها و پمادهای کورتیزون (استروئید) می‌توانند خارش و پوسته ریزی را تسکین دهند. اما آنها می‌توانند پس از استفاده طولانی مدت عوارض جانبی از جمله موارد زیر داشته باشند:
- نازک شدن پوست
- تحریک
- تغییر رنگ
استروئیدهای کم قدرت مانند هیدروکورتیزون در دسترس هستند و می‌توانند به درمان اگزمای خفیف کمک کنند. استروئیدهای با قدرت بالا برای اگزمای متوسط یا شدید می‌تواند توسط پزشک تجویز شود.
زمانی که هیدروکورتیزون موضعی کمکی نمی‌کند، پزشک ممکن است کورتیکواستروئیدهای خوراکی را تجویز کند. اینها می‌توانند عوارض جانبی جدی از جمله تحلیل استخوان ایجاد کنند.
اگر اگزما در کنار عفونت باکتریایی پوست رخ دهد، پزشک ممکن است برای درمان عفونت، یک آنتی بیوتیک موضعی یا خوراکی تجویز کند.
سرکوب کننده‌های ایمنی داروهای تجویزی هستند که از واکنش بیش از حد سیستم ایمنی شما جلوگیری می‌کنند. این امر از تشدید اگزما جلوگیری می‌کند. عوارض جانبی شامل افزایش خطر ابتلا به سرطان، عفونت، فشار خون بالا و بیماری کلیوی است.
فتوتراپی
نور درمانی یا فتوتراپی از نور ماورا بنفش یا لامپ‌های خورشیدی برای کمک به جلوگیری از پاسخ‌های سیستم ایمنی که باعث اگزما میشود استفاده می‌کند. این نیاز به یک سری درمان دارد و می‌تواند به کاهش یا رفع اگزما کمک کند. همچنین می‌تواند از عفونت‌های باکتریایی پوست جلوگیری کند.
مراقبت در منزل
برخی از درمانهای خانگی ممکن است به افراد مبتلا به اگزما کمک کند تا از سلامت پوست خود حمایت کرده و علائم را کاهش دهند. این درمان‌ها عبارتند از:
- حمام کردن با آب ولرم
- استفاده کردن از صابون‌های حمام بدون بو و رنگ
- استفاده از مرطوب کننده در عرض 3 دقیقه پس از حمام کردن برای نگه داشتن رطوبت پوست
- استفاده از مرطوب کننده پوست، حداقل دو بار در طول روز
- استفاده از کرم و پماد ضد خارش برای ناحیه آسیب‌دیده
- اجتناب از خارش ناحیه آسیب دیده
- پوشیدن لباس‌های نخی و نرم
- اجتناب از تغییرات سریع دما و فعالیت‌هایی که باعث تعریق میشوند
- کمپرس سرد برای کاهش خارش
استرس می‌تواند علائم را تحریک کند یا آنها را بدتر کند. راه‌های کاهش استرس عبارتند از:
- یوگا
- مدیتیشن
- انجام تمرینات تنفس عمیق
- گوش دادن به موسیقی آرامش بخش
- خواب با کیفیت
درمانهای جایگزین
درمانهای جایگزین ممکن است به کاهش علائم اگزما کمک کند. به دلیل عوارض جانبی احتمالی، همیشه قبل از استفاده از مکمل های گیاهی یا شروع یک برنامه ورزشی با پزشک خود مشورت کنید. درمانهای خانگی محبوب عبارتند از:
- چای سبز، سیاه یا اولانگ
- روغن نارگیل، آفتابگردان، گل گاوزبان و پامچال
- طب سوزنی
- رایحه درمانی
- تکنیک‌های آرام سازی مانند مدیتیشن، یوگا، آرام سازی پیشرونده عضلانی، یا تصویرسازی هدایت شده
جلوگیری از ابتلا به اگزما
می‌توانید اقداماتی را برای جلوگیری از تشدید اگزما انجام دهید. شما و پزشکتان می‌توانید در مورد برخی از تغییراتی که ممکن است برای شما بهترین کار را انجام دهند صحبت کنید.
اقدامات رایج برای جلوگیری از تشدید این بیماری عبارتند از:
- کاهش استرس
- اجتناب از محرک‌های شناخته شده
- تمیز نگه داشتن پوست
- کاهش زمان دوش گرفتن یا حمام کردن به 10 دقیقه یا کمتر
- اجتناب از دوش گرفتن یا حمام کردن با آب بسیار داغ
- مرطوب نگه داشتن پوست
- استفاده از محصولات لباسشویی، حمام و آرایش بدون رنگ و بو
- مصرف هر گونه نسخه طبق دستور پزشک
- اجتناب از خارش پوست
چشم انداز این بیماری چیست؟
هیچ درمانی برای اگزما وجود ندارد، اما شما می‌توانید به طور موثر علائم را با درمانهای مناسب مدیریت کنید. درمان ممکن است شامل ترکیبی از تغییرات سبک زندگی و داروها باشد.
در برخی موارد، اگزما می‌تواند باعث عوارض دیگری مانند عفونت، آسم یا بدتر شدن پوست شود. خوشبختانه، یافتن درمانهای مناسب می‌تواند به جلوگیری از عوارض کمک کند.
اگر در مدیریت این بیماری مشکل دارید یا اگر علائم شما بدتر شده است، به پزشک متخصص مراجعه کنید. آنها می‌توانند به شما کمک کنند تا یک برنامه درمانی را پیدا کنید که برای شما کارآمد باشد و از عود بیماری شما جلوگیری کند.
چه مدت طول می‌کشد تا اگزما برطرف شود؟
اگزما می‌تواند یک بیماری مادام العمر باشد. این بیماری می‌تواند از دوران نوزادی شروع شود و تا بزرگسالی ادامه یابد. شما می‌توانید علائم خود را با داروهای خانگی، داروهای بدون نسخه و داروهای تجویزی مدیریت کنید. به یاد داشته باشید شما باید قبل از هر اقدامی برای درمان اگزما، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت ابتلا به این بیماری چه زمانی به پزشک مراجعه کنم؟
اگر موارد زیر، حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید:
- علائم اگزما را تجربه می‌کنید.
- علائم شما پس از درمان بدتر میشود.
- علائم شما چند هفته پس از درمان از بین نمی رود.
- عفونت می‌کنید، تب دارید یا درد شدیدی را تجربه می‌کنید.
چه سوالاتی باید از پزشکم بپرسم؟
هنگام ملاقات با پزشک ممکن است بخواهید سوالات زیر را از پزشک خود بپرسید:
- اگر اگزما نداشته باشم، چه بیماری پوستی دیگری ممکن است داشته باشم؟
- آیا برند خاصی از مرطوب کننده وجود دارد که پیشنهاد دهید؟
- آیا درمان عوارض جانبی دارد؟
- هر چند وقت یک بار باید در مورد اگزما به متخصص پوست مراجعه کنم؟
- از چه صابون‌ها، لوسیون ها، لوازم آرایشی و غیره باید اجتناب کنم؟
- چگونه می‌توانم از پوست خود در خانه مراقبت کنم؟
پزشک چه سوالاتی از من می‌پرسد؟
پزشک شما احتمالا چند سوال از شما می‌پرسد. آماده بودن برای پاسخ دادن به آنها ممکن است زمانی را برای مرور هر نقطه ای که می‌خواهید زمان بیشتری را صرف آن کنید، آزاد کند. این سوالات عبارتند از:
- علائم شما چیست و چه زمانی شروع شد؟
- چه چیزی باعث تحریک علائم شما میشود؟
- آیا شما یا یکی از اعضای خانواده شما، به آلرژی یا آسم مبتلا است؟
- آیا در معرض محرک‌های احتمالی شغل یا سرگرمی های خود هستید؟
- آیا اخیرا احساس افسردگی کرده‌اید یا تحت استرس غیرعادی بوده‌اید؟
- آیا با حیوانات خانگی یا حیوانات دیگر در تماس مستقیم هستید؟
- از چه محصولاتی از جمله صابون، لوسیون و لوازم آرایشی برای پوست خود استفاده می‌کنید؟
- از چه محصولات پاک کننده خانگی استفاده می‌کنید؟
- علائم شما چقدر بر کیفیت زندگی شما از جمله توانایی خوابیدن شما تأثیر می‌گذارد؟
- چه درمان‌هایی را تاکنون امتحان کرده‌اید؟ آیا چیزی کمک کرده است؟
- چند وقت یکبار دوش می‌گیرید یا حمام می‌کنید؟
سخن پایانی از آرتا پیشرو
اگزما یک بیماری التهابی پوستی است که در کودکان شایع‌تر است، اگرچه بزرگسالان ممکن است همچنان به آن مبتلا شوند. این بیماری می‌تواند کیفیت زندگی شما را تحت تاثیر قرار دهد.
شایع‌ترین نوع آن درماتیت آتوپیک نام دارد که ممکن است باعث ناراحتی شود و شدت آن متفاوت باشد. بسته به سن فرد می‌تواند، ظاهری متفاوت داشته باشد. همچنین در افرادی که رنگ پوست تیره‌تر دارند، ممکن است علائم سخت‌تر دیده شوند.
اگرچه در حال حاضر هیچ درمانی وجود ندارد، اما افراد می‌توانند با استفاده از درمانهای خانگی، مرطوب کننده‌ها، داروها و تغییر شیوه زندگی، اگزما را درمان و از عود آن پیشگیری کنند. به یاد داشته باشید شما باید قبل از هر اقدامی برای درمان اگزما، به پزشک متخصص مراجعه کنید.