سکته قلبی چیست؟
سکته قلبی (انفارکتوس میوکارد) یک اورژانس پزشکی مرگبار است که در آن عضله قلب شما شروع به مردن میکند؛ زیرا جریان خون کافی ندارد. انسداد در شریان‌هایی که خون را به قلب شما می‌رسانند، معمولا باعث این اتفاق میشود. اگر یک پزشک متخصص جریان خون را به سرعت بازیابی نکند، حمله قلبی میتواند باعث آسیب دائمی به قلب و یا مرگ شود.
حمله قلبی یک وضعیت بسیار خطرناک است که به دلیل کمبود جریان خون در ماهیچه قلب شما اتفاق میافتد. کمبود جریان خون میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد، اما معمولا به انسداد یک یا چند شریان قلب شما مربوط میشود. بدون جریان خون، عضله قلب آسیب می‌بیند و شروع به مردن میکند.
حمله قلبی، تهدید کننده زندگی فرد می‌باشد. اگر مشکوک هستید که شما یا کسی که با او هستید دچار حمله قلبی شده است، با 115 تماس بگیرید. زمان در درمان حمله قلبی بسیار مهم است و تاخیر حتی برای چند دقیقه میتواند منجر به آسیب دائمی قلب یا مرگ شود.
حمله قلبی چه حسی دارد؟
هنگامی که حمله قلبی اتفاق میافتد، جریان خون به بخشی از قلب شما متوقف و یا بسیار کمتر از حد طبیعی میشود. این اتفاق باعث آسیب یا مرگ آن قسمت از عضله قلب میشود. وقتی بخشی از قلب شما به دلیل کمبود جریان خون نمی‌تواند خون را پمپاژ کند، آن قسمت از قلب شما در حال مرگ است. این امر میتواند توالی پمپاژ را برای کل قلب شما مختل کند. در این وضعیت جریان خون به بقیه قسمت‌های بدن شما کاهش مییابد یا حتی متوقف میشود، که اگر به سرعت درمان نشود میتواند کشنده باشد.
چه چیزی باعث سکته قلبی میشود؟
اکثریت این حملات قلبی به دلیل انسداد یکی از رگ‍های خونی است که خون مورد نیاز برای قلب شما را تامین میکند. معمولا این وضعیت به دلیل پلاک‍ها اتفاق میافتد؛ یک ماده چسبنده که میتواند در داخل رگ‍های شما ایجاد و جمع شود. (مشابه اینکه ریختن چربی در سینک آشپزخانه شما میتواند لوله کشی خانه شما را مسدود کند). به این تجمع آترواسکلروز می‌گویند.
گاهی اوقات، رسوبات پلاک در داخل شریانهای قلب (کرونری) میتوانند باز یا پاره شوند. در این زمان لخته خون در جایی که پارگی اتفاق افتاده گیر میکند. اگر لخته خون، شریان را مسدود کند میتواند از رسیدن خون به عضله قلب جلوگیری کند، که این امر باعث حمله قلبی میشود.
حملات قلبی بدون انسداد شریان‌ها امکان پذیر است. اما این اتفاق بسیار نادر است و تنها حدود 5 درصد از حملات قلبی را تشکیل می‌دهد. این نوع حمله قلبی میتواند به دلایل زیر رخ دهد:
- اختلالات خوردن
- اسپاسم عروق کرونر
- عدم تعادل الکترولیت
- تاکوتسوبو یا کاردیومیوپاتی استرسی
- تروما: این شامل پارگی یا پارگی در عروق کرونر است
- شرایط پزشکی نادر: مانند هر بیماری که باعث تنگ شدن غیرمعمول عروق خونی میشود.
- انسدادی که از جای دیگری در بدن شما ایجاد شده است
- عروق کرونر غیرعادی (یک نقص مادرزادی قلبی که با آن متولد می‌شوید، جایی که شریانهای کرونر در موقعیت‌های متفاوتی نسبت به حالت طبیعی در بدن شما قرار دارند. فشرده‌سازی آنها باعث حمله قلبی میشود)
علائم سکته قلبی
حمله قلبی میتواند علائم مختلفی داشته باشد که برخی از آنها شایع‌تر از سایرین هستند.
علائم حمله قلبی که معمولا مردم توصیف میکنند عبارتند از:
- بی خوابی
- تعریق بیش از حد
- تپش قلب
- ضعف، خستگی
- اضطراب
- تنگی نفس
- احساس سبکی سر، سرگیجه یا غش کردن
- حالت تهوع یا ناراحتی معده. حملات قلبی اغلب با سوء هاضمه یا سوزش سر دل اشتباه گرفته میشود
- درد قفسه سینه (آنژین). این میتواند خفیف باشد و مانند احساس ناراحتی یا سنگینی باشد. همچنین میتواند شدید باشد و مانند درد خردکننده باشد. ممکن است از قفسه سینه شما شروع شود و به نواحی دیگر مانند بازوی چپ (یا هر دو بازو)، شانه، گردن، فک، پشت یا پایین به سمت کمر شما گسترش یابد
علائم سکته قلبی در زنان و افراد AFAB
تحقیقات پزشکی در سالهای اخیر نشان داده است که زنان و افراد AFAB کمتر به درد قفسه سینه یا ناراحتی شبیه به سوء هاضمه مبتلا میشوند. آنها به احتمال بیشتری دچار تنگی نفس، خستگی و بی خوابی میشوند که قبل از حمله قلبی شروع شده است. آنها همچنین حالت تهوع، استفراغ و درد در پشت، شانه، گردن، بازوها یا شکم دارند.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر سکته قلبی هستند؟
چندین عامل کلیدی بر خطر ابتلا به سکته قلبی تاثیر می‌گذارد. متاسفانه، برخی از این عوامل خطر حمله قلبی چیزهایی نیستند که شما بتوانید کنترل کنید.
سبک زندگی
سبک زندگی ناسالم که برای قلب شما خوب نیست میتواند خطر ابتلا به حمله قلبی را افزایش دهد.
موارد پایین خطر سکته قلبی را افزایش می‌دهند:
- عدم فعالیت بدنی
- رژیم غذایی سرشار از سدیم، قند و چربی
- سیگار کشیدن یا استفاده از تنباکو
- نوشیدن بیش از حد الکل
- مصرف مواد مخدر (به ویژه در افراد جوانتر)
سن و جنسیت
با افزایش سن خطر سکته قلبی افزایش مییابد. زمانی که خطر حمله قلبی شما شروع به افزایش میکند، جنسیت شما تاثیر چشمگیری را می‌گذارد.
- مردان و افراد AMAB: خطر حمله قلبی در سن 45 سالگی به شدت افزایش مییابد
- زنان و افراد AFAB: خطر سکته قلبی در سن 50 سالگی یا بعد از یائسگی به شدت افزایش مییابد
سابقه خانوادگی بیماری قلبی
اگر والدین یا خواهر و برادری دارید که سابقه بیماری قلبی یا سکته قلبی دارند، خطر ابتلای شما بیشتر میشود؛ زیرا ژنتیک شما مشابه ژنتیک آنهاست.
- پدر یا برادر شما در سن 55 سالگی یا کمتر به بیماری قلبی مبتلا شده باشند
- مادر یا خواهر شما در سن 65 سالگی یا کمتر تشخیص به بیماری قلبی مبتلا شده باشند
شرایط یا بیماری‌های خاص سلامتی
برخی از شرایط سلامتی بر قلب شما فشار وارد میکند. داشتن این شرایط سلامتی میتواند خطر حمله قلبی را افزایش دهد:
- دیابت
- چاقی
- فشار خون بالا
- کلسترول بالا (هیپرلیپیدمی)
- سابقه پره اکلامپسی در دوران بارداری
- اختلالات خوردن (به ویژه در افراد جوان)
تشخیص سکته قلبی
پزشکان معمولا حملات قلبی را در یک اتاق اورژانس تشخیص می‌دهند. هر فردی که علائم سکته قلبی دارد باید تحت معاینه فیزیکی قرار گیرد. این معاینه‌ها عبارت‌اند از: چک کردن نبض، سطح اکسیژن خون و فشار خون و گوش دادن به صداهای قلب و ریه.
یک پزشک متخصص با استفاده از موارد زیر حمله قلبی را تشخیص می‌دهد:
- سابقه و علائم: پزشک از شما در مورد علائمی که تجربه کرده‌اید می‌پرسد. آنها همچنین ممکن است از کسی که با شما بوده بخواهند اتفاقی که افتاده را شرح دهد.
- الکتروکاردیوگرام (EKG یا ECG): این یکی از اولین آزمایشاتی است که در صورت داشتن علائم سکته قلبی هنگام مراجعه به اورژانس انجام می‌دهید.
- اکوکاردیوگرام: با استفاده از سونوگرافی، اکوکاردیوگرام تصویری از داخل و خارج قلب شما ایجاد میکند.
- آزمایش خون: در طول حمله قلبی، آسیب به سلول‌های عضله قلب تقریبا همیشه باعث میشود که یک نشانگر شیمیایی، تروپونین قلبی، در جریان خون شما ظاهر شود. آزمایشهای خونی که به دنبال آن نشانگر هستند، از مطمئن‌ترین روش‌ها برای تشخیص حمله قلبی هستند.
- آنژیوگرافی: این آزمایش، نواحی با جریان خون کم یا بدون جریان خون را نشان می‌دهد.
- اسکن توموگرافی کامپیوتری قلب (CT): توموگرافی کامپیوتری یک اسکن بسیار دقیق از قلب شما ایجاد میکند.
- MRI قلب: این آزمایش از یک میدان مغناطیسی قدرتمند و پردازش کامپیوتری برای ایجاد تصویری از قلب شما استفاده میکند.
- اسکن هسته‌ای قلب: مشابه آنژیوگرافی، این اسکنها از رنگ رادیواکتیو تزریق شده به خون شما استفاده میکنند. چیزی که آنها را از آنژیوگرافی متمایز میکند این است که از روش‌های پیشرفته کامپیوتری مانند توموگرافی کامپیوتری (CT) یا توموگرافی گسیل پوزیترون (PET) استفاده میکنند.
درمان سکته قلبی
درمان سکته قلبی به معنای بازگرداندن جریان خون به عضله قلب آسیب دیده در اسرع وقت است. این میتواند به روش‌های مختلفی از تزریق دارو گرفته تا جراحی انجام شود. برای درمان سکته قبلی، شاید از روش‌های زیر استفاده میشود.
اکسیژن تکمیلی
افرادی که مشکل تنفسی دارند یا سطح اکسیژن خون پایینی دارند، اغلب اکسیژن مکمل را همراه با سایر درمان های حمله قلبی دریافت میکنند. می‌توانید اکسیژن را از طریق لوله‌ای که درست زیر بینی شما قرار دارد یا ماسکی که روی بینی و دهان شما قرار می‌گیرد تنفس کنید. این میزان اکسیژن، گردش خون را افزایش می‌دهد و فشار روی قلب شما را کاهش می‌دهد.
داروها
مداخله عروق کرونر از راه پوست
پزشکان گردش خون را به عضله قلب آسیب دیده شما با روشی به نام مداخله عروق کرونر از راه پوست (PCI) باز می‌گردانند. در این روش از یک دستگاه مبتنی بر کاتتر استفاده میشود که در یک رگ خونی اصلی قرار می‌گیرد.
- داروهای ضد انعقاد: این شامل آسپرین و سایر داروهای رقیق کننده خون است.
- نیتروگلیسیرین: این دارو درد قفسه سینه را تسکین می‌دهد و باعث گشاد شدن عروق خونی میشود تا خون راحت‌تر از آن عبور کند.
- داروهای ترومبولیتیک (از بین برنده لخته): پزشکان، این داروها را فقط در 12 ساعت اول پس از حمله قلبی به بیمار تجویز میکنند.
- داروهای ضد درد: رایج‌ترین مسکنی که در طول مراقبت از بیمار سکته قلبی تجویز میشود، مورفین است. این میتواند به کاهش درد قفسه سینه کمک کند.
- داروهای ضد آریتمی: حملات قلبی اغلب میتواند باعث اختلال در ریتم ضربان طبیعی قلب شما شود، که میتواند تهدید کننده زندگی باشد. داروهای ضد آریتمی میتوانند این اختلالات را متوقف یا از آن جلوگیری کنند.
PCI ابزاری حیاتی در بازگرداندن جریان خون است و هر چه زودتر این از این روش استفاده شود، نتیجه بهتری خواهد داشت. بیمارستان‌ها از معیاری به نام «زمان درب به بالون» برای سنجش توانایی خود در درمان سکته قلبی استفاده میکنند. این میانگین زمانی است که افراد برای اولین بار وارد اتاق اورژانس میشوند تا تحت PCI قرار گیرند. PCI اغلب شامل قرار دادن استنت در محل انسداد است تا به باز نگه داشتن شریان کمک کند تا انسداد دیگری در همان نقطه اتفاق نیفتد.
پیوند بای پس عروق کرونر
افرادی که مبتلا به انسداد شدید عروق کرونر هستند ممکن است تحت عمل پیوند عروق کرونر قرار گیرند. این جراحی اغلب جراحی قلب باز، جراحی بای پس یا CABG نامیده میشود.
CABG شامل استفاده از یک رگ خونی، از سایر نقاط بدن شما برای ایجاد مسیر انحرافی برای گردش خون است. این کار خون را در اطراف یک یا چند بخش شریان مسدود شده، تغییر مسیر می‌دهد و خون را به عضله قلب شما می‌رساند.
آیا میتوان از حمله قلبی جلوگیری کنم؟
به طور کلی، کارهای زیادی وجود دارد که با انجام دادن آنها می‌توانید از سکته قلبی جلوگیری کنید. با این حال، برخی از عوامل خارج از کنترل شما، علیرغم تلاش شما همچنان میتواند منجر به سکته قلبی شود. با این حال، کاهش خطر ابتلا به حمله قلبی را به تعویق می‌اندازد و در صورت ابتلا، شدت آن را کاهش می‌دهد.
چگونه می‌توانم خطر سکته قلبی را کاهش دهم؟
چندین عامل خطر وجود دارد که نمی‌توانید آنها را کنترل کنید. اما راه‌های زیادی وجود دارد که می‌توانید خطر سکته قلبی را کاهش دهید. برخی از این موارد عبارت‌اند از:
- ورزش کردن: پنج روز در هفته و به مدت 30 دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط داشته باشید.
- ترک کردن محصولات تنباکو: این شامل تنباکوی بدون دود و تمام محصولات بخارپز میشود.
- برای معاینه برنامه ریزی کنید: یک پزشک متخصص را پیدا کنید و حداقل سالی یک بار برای معاینه یا ویزیت سلامتی به او مراجعه کنید. معاینه سالانه میتواند بسیاری از علائم هشدار دهنده اولیه بیماری قلبی، از جمله علائمی را که نمی‌توانید احساس کنید، تشخیص دهد. اینها شامل فشار خون، سطح قند خون، سطح کلسترول و موارد دیگر است.
- داشتن رژیم غذایی سالم: به عنوان مثال میتوان به رژیم غذایی مدیترانه‌ای یا داش اشاره کرد. رویکرد رژیم غذایی گیاهی یک جایگزین عالی است.
- وزنی را حفظ کنید که برای شما مناسب باشد: پزشک میتواند به شما در مورد وزن مناسب توصیه کند. همچنین میتواند منابع و راهنمایی‌هایی را در اختیار شما قرار دهد تا به شما در رسیدن به آن هدف کمک کند.
- مدیریت کردن شرایط سلامت موجود: این شامل سطوح بالای کلسترول، فشار خون بالا و دیابت است.
- مراجعه منظم برای قرارهای پزشکی: مراجعه منظم به مراکز بهداشتی میتواند به کشف مشکلات مربوط به قلب یا سایر مشکلات پزشکی که از آنها اطلاعی ندارید، کمک کند. همچنین، این مراجعات میتوانند به درمان زودتر مشکلات کمک کند.
- مصرف کردن داروها طبق دستور پزشک: شما باید داروهای خود را طبق دستور پزشک مصرف کنید. همچنین به یاد داشته باشید، زمانی که قرار ملاقات با پزشک دارید، داروها را مصرف نکنید.
- کاهش استرس: تکنیک‌هایی مانند یوگا، تنفس عمیق و مدیتیشن را در نظر بگیرید.
اگر این شرایط را داشته باشم، چه انتظاری می‌توانم داشته باشم؟
بعد از اینکه دچار سکته قلبی شدید، در معرض خطر بیشتری برای وقوع دوباره هستید. پزشک شما احتمالا نظارت، آزمایش و مراقبت‌های بعدی را برای جلوگیری از حملات قلبی در آینده توصیه میکند. برخی از این موارد عبارتند از:
- توانبخشی قلبی: این برنامه‌ها به شما کمک میکند تا سلامت کلی و سبک زندگی خود را بهبود بخشید، که میتواند از سکته قلبی جلوگیری کند.
- تست استرس: این آزمایش‌ها و اسکن‌های قلبی که در حین ورزش انجام میشوند. میتوانند مشکلات بالقوه‌ای را نشان دهند که تنها زمانی مشخص میشوند که قلب شما سخت‌تر کار میکند.
- اسکن قلب: مشابه روش‌هایی که برای تشخیص سکته قلبی استفاده میشود. این اسکنها میتوانند اثرات حمله قلبی شما را ارزیابی کرده و تعیین کنند که آیا آسیب دائمی قلبی دارید یا خیر. آنها همچنین میتوانند به دنبال نشانه هایی از مشکلات قلبی و گردش خون باشند که احتمال حملات قلبی در آینده را افزایش می‌دهد.
علاوه بر این، شما باید به مصرف طولانی مدت برخی از داروهایی که برای درمان فوری حمله قلبی خود دریافت کرده‌اید ادامه دهید. برخی از این داروها عبارت‌اند از:
- مسدود کننده‌های بتا
- مهارکننده‌های ACE
- آسپرین و سایر عوامل رقیق کننده خون
عوارض سکته قلبی چیست؟
عوارض مرتبط با سکته قلبی عبارتند از:
- آریتمی (ریتم غیر طبیعی قلب)
- نارسایی قلبی
- مشکلات دریچه قلب
- ایست قلبی ناگهانی
- افسردگی و اضطراب
- عوارض مکانیکی حمله قلبی، مانند نقص سپتوم بطنی یا پارگی دیواره آزاد
این موارد با تاخیر در درمان حمله قلبی بیشتر اتفاق می‌افتند.
بعد از درمان چه مقدار احساس بهتری دارم؟
به طور کلی، علائم سکته قلبی شما باید با دریافت درمان کاهش یابد. احتمالا در طول اقامت در بیمارستان و چند روز پس از آن، ضعف و خستگی طولانی مدت خواهید داشت. پزشک به شما در مورد استراحت، داروهایی که باید مصرف کنید و غیره راهنمایی میکند.
بهبودی از درمان ها نیز بسته به روش درمان متفاوت است. میانگین اقامت در بیمارستان برای درمان سکته قلبی بین چهار تا پنج روز است. به طور کلی، انتظار داشته باشید که در شرایط زیر در بیمارستان بمانید:
- PCI: بهبودی از PCI ساده‌تر از جراحی است. زیرا روشی کمتر تهاجمی برای درمان حمله قلبی است. میانگین مدت اقامت برای PCI حدود چهار روز است.
- فقط دارو: افرادی که تحت درمان دارویی قرار می‌گیرند، به طور متوسط تقریبا شش روز در بیمارستان بستری هستند.
- CABG: بهبودی پس از جراحی بای پس بیشتر طول می‌کشد؛ زیرا این یک جراحی بزرگ است. میانگین مدت اقامت برای CABG حدود یک هفته است.
چه زمانی می‌توانم فعالیت های معمول خود را از سر بگیرم؟
بهبودی پس از سکته قلبی و بعد از ترک بیمارستان به شرایط زیر بستگی دارد:
- شدت سکته قلبی
- مدت زمان شروع درمان
- روش‌های مورد استفاده
- شرایط سلامتی قبل از سکته قلبی
پزشک شما میتواند مراحل بعدی بهبودی و انتظارات شما را توضیح دهد. به طور کلی، بیشتر افراد میتوانند بین دو هفته تا سه ماه پس از حمله قلبی به سر کار بازگردند یا فعالیت‌های معمول خود را از سر بگیرند. توانبخشی قلبی میتواند به افراد کمک کند تا به تدریج فعالیت بدنی خود را به سطح قبلی خود برگردانند.
چه کسی بعد از حمله قلبی وضعیت بهتری دارد؟
زنان جوانتر و افراد AFAB زیر 45 سال نتیجه بهتری نسبت به مردان و افراد AMAB در سن مشابه دارند. دانشمندان معتقدند این به دلیل اثرات محافظتی استروژن بر قلب است. با این حال، پس از پایان یائسگی، مزایای محافظتی استروژن زنان بدتر از مردان هستند. به طور خاص:
- زنان 45 تا 65 سالهای که دچار سکته قلبی شده‌اند، در مقایسه با مردان همسن، احتمال مرگشان در یک سال پس از این واقعه بیشتر است
- زنان بالای 65 سال بیشتر از مردان بالای 65 سال در عرض چند هفته پس از حمله قلبی جان خود را از دست می‌دهند
حملات قلبی چقدر شایع است؟
حملات قلبی هر سال برای حدود 635000 نفر در ایالات متحده اتفاق میافتد. حدود 300000 نفر در سال دچار سکته قلبی دوم میشوند. از هر 7 مرگ در ایالات متحده، 1 مورد به دلیل بیماری عروق کرونر قلب است که شامل حملات قلبی میشود.
چرا باید با اورژانس تماس بگیرم؟
اگر علائم حمله قلبی دارید، به دلایل متعدد بهتر است با اورژانس تماس بگیرید. برخی از این دلایل عبارت‌اند از:
- پزشکان و یا پرستاران میتوانند برخی از آزمایشات اولیه و درمان سکته قلبی را در راه رسیدن به بیمارستان انجام دهند. این میتواند روند کلی تشخیص و درمان را تسریع کند.
- اگر با آمبولانس وارد بیمارستان می‌شوید، معمولا دسترسی فوری‌تری به مراقبت دارید. وقتی دچار حمله قلبی می‌شوید، هر ثانیه اهمیت دارد.
- حملات قلبی میتواند باعث شود که قلب شما نامنظم باشد یا به طور کامل متوقف شود، که هر یک میتواند باعث غش شما شود. اگر زمانی که این اتفاق میافتد در آمبولانس هستید، پزشکان و یا پرستاران میتوانند فورا واکنش نشان دهند تا شما را تثبیت کنند. همچنین لازم نیست نگران غش شدن پشت فرمان و ایجاد تصادفی باشید که میتواند عواقب مخربی برای خود یا دیگران داشته باشد.
سخن پایانی از آرتا پیشرو
شریان مسدود شده نیاز به مراقبت فوری دارد تا از آسیب دائمی قلب جلوگیری شود. ممکن است فکر کنید که اگر علائم شما شدید نباشد، دچار سکته قلبی نشده‌اید. با این حال، بهتر است علائم خود را بررسی کنید. تماس با اورژانس، به جای رانندگی با ماشین یا درخواست از شخص دیگری برای رانندگی، میتواند بیشتر از آنچه که فکر میکنید نجات دهنده باشد. صرفه جویی کردن در زمان، در واقع به عنوان یک عضله قلب ذخیره شده است. این به این معنی است که شما شانس بیشتری برای بهبودی سریع تر و دریافت یک نتیجه خوب دارید.
ما در این مقاله از آرتا پیشرو، سعی کردیم تمامی موارد مرتبط با حمله قلبی از جمله علائم، دلایل و راه‌های درمان سکته قلبی را برای شما عزیزان توضیح دهیم. اگر شما هم تجربه‌ی این چنینی داشته‌اید و به سلامت توانسته‌اید از این بحران عبور کنید، حتما نظرات و تجربیات خود را برای ما بنویسید تا دیگران هم بتوانند از آنها نهایت استفاده را ببرند.