سرطان کلیه چیست؟
سرطان کلیه زمانی ایجاد می‌شود که سلول‌های کلیه‌ها تغییر کرده و خارج از کنترل رشد کنند. افراد مبتلا به سرطان (کنسر) کلیه ممکن است متوجه درد پهلو، فشار خون بالا، خون در ادرار و علائم دیگر شوند. درمان سرطان کلیه شامل جراحی، شیمی درمانی و پرتودرمانی است. مانند همه سرطان‌ها، تشخیص زودهنگام آن کلید درمان موفقیت‌آمیز است.
امروزه با پیشرفت علم پزشکی در زمینه درمان سرطان‌ها، بسیاری از سرطان‌ها قابل‌درمان هستند. نرخ بقای مبتلایان به این بیماری تقریبا بالا است و درصورتی‌که این بیماری به موقع تشخیص داده شود، قابل‌درمان است. اما اگر این سرطان پیشرفت کند و به دیگر اندام‌ها متاستاز دهد، درمان پیچیده‌تر شده و احتمال موفقیت درمان پایین می‌آید. (یک تومور سرطانی (بدخیم) می تواند به سایر بافت ها و اندام های حیاتی گسترش یابد. به این اتفاق متاستاز می گویند.)
سرطان کلیه رشد غیر طبیعی سلول ها در بافت کلیه شما است. به مرور زمان، این سلول ها توده ای به نام تومور را تشکیل می دهند. سرطان زمانی شروع می شود که چیزی باعث تغییر در سلول ها می شود و آنها بدون کنترل تقسیم می شوند.
سرطان کلیه چه کسانی را تحت تاثیر قرار می دهد؟
این نوع سرطان بین سنین 65 تا 74 شایع است. معمولا مردان دو برابر زنان در معرض ابتلا به این بیماری هستند. همچنین در بومیان آمریکا و سیاه پوستان نیز این بیماری شایع تر است.
سرطان کلیه در کودکان بسیار کمتر دیده می شود. با این حال، سالانه 500 تا 600 کودک مبتلا به تومور ویلمز در ایالات متحده تشخیص داده می شوند.
انواع سرطان کلیه
انواع مختلفی از این بیماری وجود دارد، از جمله:
کارسینوم سلول کلیه (RCC)
این شایع ترین شکل سرطان کلیه در بزرگسالان است و تقریبا 85 درصد از کل سرطان های کلیه را تشکیل می دهد. کارسینوم معمولاً به صورت یک تومور منفرد در یک کلیه ایجاد می شود، اما می تواند هر دو کلیه را تحت تأثیر قرار دهد. سرطان در سلول‌هایی که لوله‌های کلیه را پوشانده‌اند (لوله‌های کوچکی که مواد مغذی و مایعات را به خون شما می رساند) شروع می‌شود. شایع‌ترین نوع RCC، کارسینوم سلول‌های کلیوی شفاف (ccRCC) است.
سرطان سلول انتقالی
کارسینوم سلول انتقالی معمولا 6 تا 7 درصد از کل سرطان های کلیه را تشکیل می دهد. این سرطان در ناحیه ای شروع می شود که حالب شما، به قسمت اصلی کلیه شما متصل می شود. به این ناحیه لگن کلیه شما می گویند. کارسینوم سلول انتقالی همچنین می تواند در حالب یا مثانه شما رخ دهد.
سارکوم کلیه
این کمترین نوع سرطان در کلیه است که تنها 1 درصد از موارد سرطان کلیه را تشکیل می دهد. این بیماری در بافت های همبند کلیه های شما شروع می شود و در صورت عدم درمان، می تواند به اندام ها و استخوان های مجاور گسترش یابد.
تومور ویلمز
شایع ترین نوع سرطان کلیه در کودکان، تومور ویلمز است که حدود 5 درصد از سرطان های کلیه را تشکیل می دهد.
سرطان کلیه چقدر شایع است؟
کنسر کلیه حدود 3.7 درصد از کل سرطان ها را تشکیل می دهد. هر ساله، تقریبا بیش از 62000 آمریکایی به کنسر کلیه مبتلا می شوند. خطر ابتلا به سرطان کلیه با افزایش سن افزایش می یابد.
علائم سرطان کلیه
این نوع سرطان ممکن است در مراحل اولیه علائم قابل توجهی ایجاد نکند. اما با رشد تومور، علائم ممکن است بروز پیدا کنند. به همین دلیل، کنسر کلیه اغلب تا زمانی که شروع به گسترش نکرده باشد، تشخیص داده نمی شود.
علائم سرطان کلیه شامل موارد زیر می باشد:
- خستگی مداوم و بی حالی
- درد در پهلو یا کمر
- کلسیم بالا
- خون در ادرار (هماچوری)
- تغییر رنگ و تیره شدن ادرار
- از دست دادن اشتها
- کاهش وزن
- تب با درجه پایین
- درد استخوان
- فشار خون بالا
- کم خونی
- یک توده در ناحیه کلیه
دلایل ابتلا به سرطان کلیه
علت دقیق این نوع سرطان مشخص نیست، اما عوامل خطر خاصی وجود دارند که ممکن است شانس ابتلا به این بیماری را افزایش دهند. این عوامل عبارت اند از:
- چاقی: چاقی یک عامل خطر برای ابتلا به این نوع سرطان است. به طور کلی، هر چه فرد اضافه وزن بیشتری داشته باشد، این خطر بیشتر است.
- فشار خون بالا: فشار خون بالا با افزایش خطر ابتلا به سرطان کلیه مرتبط است.
- سیگار کشیدن: افرادی که سیگار می کشند بیشتر در معرض خطر ابتلا به کنسر کلیه قرار می گیرند.
- سابقه خانوادگی: افرادی که اعضای خانواده آنها مبتلا به کنسر کلیه هستند ممکن است خطر ابتلا به این نوع سرطان را افزایش دهند.
- پرتودرمانی: زنانی که برای سرطان اندام‌های تناسلی خود تحت پرتو درمانی قرار گرفته‌اند، ممکن است خطر ابتلا به سرطان کلیه را مقداری افزایش دهند.
- تغییرات ژن: ژن ها حاوی دستورالعمل هایی برای عملکرد سلول هستند. تغییرات در ژن های خاص می تواند خطر ابتلا به این سرطان را بسیار افزایش دهد.
- دیالیز طولانی مدت: فرآیند تمیز کردن خون با عبور دادن آن از طریق دستگاه مخصوص را دیالیز می گویند. دیالیز زمانی استفاده می شود که کلیه های فرد به درستی کار نمی کنند. دیالیز طولانی مدت ممکن است ریسک ابتلا به این سرطان را در فرد افزایش دهد.
- توبروس اسکلروزیس: توبروس اسکلروزیس یک بیماری است که باعث تشنج و ناتوانی‌های ذهنی و همچنین تشکیل تومور در بسیاری از اندام‌های مختلف از جمله کلیه می شود.
- بیماری فون هیپل-لیندو (VHL): افراد مبتلا به این اختلال ارثی بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان کلیه هستند. این اختلال باعث ایجاد تومورهای غیرسرطانی در رگ های خونی شما می شود. به طور معمول این بیماری در چشم و مغز شما رخ می دهد.
تاثیر تومور بر روی کلیه
برخی از تومورهای کلیه غیر سرطانی (خوش خیم) هستند. این تومورها به طور کلی کوچکتر از تومورهای سرطانی هستند و به سایر قسمت های بدن شما سرایت نمی کنند. جراحی رایج ترین درمان برای تومورهای غیر سرطانی کلیه است.
چه تومور کلیه شما سرطانی باشد یا غیرسرطانی، باید در اسرع وقت درمان را پیش ببرید تا از عوارض جانبی آن جلوگیری کنید.
تشخیص سرطان کلیه
اگر علائم سرطان کلیه را دارید، پزشک شما یک تاریخچه پزشکی کامل و معاینه فیزیکی انجام می دهد. آنها همچنین ممکن است آزمایش های خاصی را برای تشخیص و ارزیابی سرطان شما، تجویز کنند. این آزمایشات ممکن است شامل موارد زیر باشد:
آزمایش خون
این آزمایش ها تعداد هر یک از انواع مختلف سلول های خونی را می شمارند و همچنین الکترولیت های مختلف بدن شما را بررسی می کنند. آزمایش خون می‌تواند نشان دهد که تعداد گلبول‌های قرمز خون خیلی کم است و فرد دچار کم خونی شده است. همچنین ممکن است کراتینین مشاهده شود، که عملکرد کلیه شما مختل شده است.
تجزیه و تحلیل ادرار
نمونه ای از ادرار برای بررسی وجود خون، مورد آزمایش قرار می گیرد. حتی آثار بسیار کوچکی از خون که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیست را می توان در آزمایش نمونه های ادرار تشخیص داد.
سی تی اسکن
این یک اشعه ایکس ویژه است که از رایانه برای ایجاد یک سری تصاویر یا برش هایی از داخل بدن شما استفاده می شود. این آزمایش اغلب با کنتراست داخل وریدی انجام می شود.
تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI)
این آزمایش با استفاده از یک آهنربای بزرگ، امواج رادیویی و کامپیوتر، تصاویری از داخل بدن شما تولید می کند.
اولتراسوند
این آزمایش از امواج صوتی با فرکانس بالا استفاده می کند که از طریق بافت های بدن منتقل می شود تا تصاویری را ایجاد کند. که روی مانیتور نمایش داده می شوند. این آزمایش برای تشخیص تومورهایی که چگالی متفاوتی با بافت های سالم دارند، بسیار مفید است.
بیوپسی توده کلیوی
در طی این روش، یک سوزن نازک به داخل تومور وارد می شود و نمونه کوچکی از بافت شما برداشته می شود. متخصص پاتولوژی بافت (نمونه) را زیر میکروسکوپ بررسی می کند تا ببیند آیا سلول های سرطانی وجود دارند یا خیر. بیوپسی برای سرطان کلیه همیشه قابل اعتماد نیست، به همین دلیل پزشک شما ممکن است این آزمایش را توصیه نکند.
- محل و اندازه تومور
- میزان تأثیر غدد لنفاوی
- درجه گسترش سرطان به سایر بافت ها و اندام ها
پزشک شما از اطلاعات بدست آمده از آزمایش‌های مختلف از جمله CT، MRI و بیوپسی برای تعیین مرحله سرطان استفاده می‌کند.
درمان سرطان کلیه
درمان سرطان کلیه به مرحله، درجه تومور، سن و سلامت کلی فرد بستگی دارد. درمان های موجود شامل جراحی، فرسایش، پرتودرمانی، درمان دارویی هدفمند، ایمونوتراپی و شیمی درمانی است.
عمل جراحی
جراحی درمان اولیه برای اکثر مراحل سرطان های کلیه است. هدف از جراحی حذف سرطان به همراه حفظ عملکرد طبیعی کلیه در صورت امکان است. برای درمان سرطان های کلیه ممکن است از عمل های زیر استفاده شود:
- نفرکتومی جزئی: جراح بخشی از کلیه شما را که حاوی تومور است برمی دارد. در این جراحی تومورهای سرطانی و حاشیه کوچک اطراف آنها به جای کل کلیه حذف می شود. این روش ممکن است به روش نفرکتومی باز، لاپاراسکوپی و یا با کمک فناوری رباتیک انجام شود.
- نفرکتومی کامل(رادیکل): جراح کل کلیه و مقداری از بافت اطراف آن را برمی دارد. آنها همچنین ممکن است برخی از غدد لنفاوی را در این ناحیه بردارند. جراح ممکن است نفرکتومی را از طریق یک برش منفرد در شکم یا پهلو (نفرکتومی باز) یا از طریق یک سری برش‌های کوچک در شکم (نفرکتومی لاپاراسکوپی یا رباتیک به کمک لاپاروسکوپی) انجام دهد.
هنگامی که یک کلیه برداشته می شود، کلیه باقی مانده معمولاً قادر به انجام کار هر دو کلیه خواهد بود.
فرسایش
گاهی اوقات گرما و سرما می توانند سلول های سرطانی را از بین ببرند. افرادی که مایل به انجام عمل جراحی نیستند ممکن است از کرایوآبلیشن یا فرسایش فرکانس رادیویی استفاده کنند.
- کرایوآبلیشن: در طی این روش، پزشک یک سوزن را از طریق پوست شما وارد تومور کلیه می کند. سپس سلول های سرطانی با گاز سرد منجمد می شوند.
- فرکانس رادیویی: پزشک شما یک سوزن را از طریق پوست شما وارد تومور کلیه می کند. سپس یک جریان الکتریکی از سلول های سرطانی عبور می کند تا آنها را از بین ببرد.
پرتو درمانی
اگر شما فقط یک کلیه دارید یا اگر واجد شرایط جراحی نباشید، ممکن است پزشک شما پرتودرمانی را توصیه کند. پرتودرمانی اغلب برای کاهش علائم سرطان کلیه مانند درد استفاده می شود.
درمان دارویی هدفمند
دارودرمانی هدفمند ویژگی های خاصی را که به رشد سلول های سرطانی کمک می کند، مسدود می کند. به عنوان مثال، این داروها می توانند رشد رگ های خونی جدید یا پروتئین هایی را که سرطان را تغذیه می کنند، متوقف کنند.
درمان دارویی هدفمند اغلب زمانی استفاده می شود که بیمار قادر به انجام جراحی نباشد. در برخی موارد، این داروها ممکن است پس از جراحی برای کاهش خطر عود سرطان تجویز شوند.
ایمونوتراپی
ایمونوتراپی از داروهای خاصی برای تقویت سیستم ایمنی بدن شما استفاده می کند. به نوبه خود، این درمان به بدن شما کمک می کند تا سلول های سرطانی را به طور موثرتری شناسایی و از بین ببرد. ایمونوتراپی ممکن است به عنوان یک درمان مستقل یا همراه با جراحی انجام شود.
شیمی درمانی
شیمی درمانی یک درمان استاندارد برای سرطان کلیه نیست، اما در برخی موارد می تواند مفید باشد. از این روش معمولاً پس از انجام ایمونوتراپی و درمان دارویی هدفمند استفاده می شود. داروهای شیمی درمانی از طریق وریدی یا خوراکی، مصرف می شوند.
مراحل سرطان کلیه
بیشتر سرطان ها بر اساس مرحله گروه بندی می شوند که برای انتخاب روش های درمانی مناسب بسیار کمک می کند. مراحل سرطان بر اساس موارد زیر است:
- مرحله اول: در این مرحله تومور 7 سانتی متر یا کوچکتر است و فقط در کلیه شما قرار دارد. در این حالت سرطان، به غدد لنفاوی یا بافت های دیگر سرایت نکرده است. (گره های لنفاوی فیلترهای کوچکی هستند که میکروب ها و سلول های سرطانی را به دام می اندازند و سلول های مبارزه کننده با عفونت را ذخیره می کنند.)
- مرحله دوم: تومور بزرگتر از 7 سانتی متر است اما هنوز فقط در کلیه شما وجود دارد. به غدد لنفاوی یا بافت های دیگر منتشر نشده است.
- مرحله سوم: در این مرحله تومور به عروق خونی اصلی شما که شامل سیاهرگ کلیوی و ورید اجوف تحتانی، بافت های اطراف کلیه یا غدد لنفاوی مجاور می باشد، گسترش یافته است.
- مرحله چهارم: در این مرحله تومور در خارج از کلیه به غده فوق کلیوی، به غدد لنفاوی دوردست و یا سایر اندام‌ها گسترش یافته است.
تومورها نیز درجه بندی می شوند، که روشی برای درجه بندی تومور بر اساس میزان غیر طبیعی بودن سلول های آن است. همچنین، درجه بندی تومور می تواند به پزشک شما بگوید که احتمال رشد تومور چقدر سریع است. تومورهایی که سلول های آنها شبیه سلول های طبیعی نیستند و به سرعت رشد می کنند، تومورهای درجه بالا نامیده می شوند.
آیا سرطان کلیه قابل پیشگیری است؟
از آنجایی که علت دقیق سرطان کلیه ناشناخته است، راهی برای پیشگیری از آن وجود ندارد. با این حال، ممکن است بتوانید با سیگار نکشیدن و مدیریت برخی از شرایط، احتمال ابتلا به آن را کاهش دهید. برخی از این شرایط عبارت اند از:
- چاقی
- دیابت
- فشار خون بالا
آیا سرطان کلیه قابل درمان است؟
مانند بسیاری از سرطان ها، سرطان کلیه نیز زمانی قابل درمان است که در مراحل اولیه تشخیص داده شود. به طور کلی، اگر سرطان زود تشخیص داده شود، قبل از اینکه از پوشش بیرونی کلیه شما عبور کند، کنسر کلیه قابل درمان خواهد بود.
داروهای سرطان کلیه
پزشک بسته به نوع سرطان و نوع روش درمانی مناسب برای بیمار، ممکن است از داروهای مختلفی استفاده کند. برای مثال داروهای زیر ازجمله داروهای تائید شده برای کارسینوم سلول کلیه (RCC) هستند:
- افینیتور
- آلیمسیس
- آلدسلوکین
- اورولیموس
- اکسیتینیب
- فوتیودا
- اینلیتا
- آواستین
- کیترودا
- لنواتینیب مسیلات
- بواسیزوماب
- نکساور
- پازوپانیب هیدروکلراید
- پرولوکین
- نیولوماب
- پمبرولیزوماب
همچنین داروهای زیر برای درمان تومور ویلمز و دیگر سرطان های کلیه در دوران کودکی استفاده می شوند:
- داکتینومایسین
- دوکسوروبیسین هیدروکلراید
- وینکریستین سولفات
احتمال بازگشت سرطان کلیه چه مقدار است؟
یکی از شایع ترین ترس هایی که بیماران مبتلا به این سرطان دارند، مربوط به برگشت این بیماری است. در این باره باید بدانید که درمان این نوع سرطان تنها با جراحی و دیگر روش ها به اتمام نمی رسد. بلکه پزشک پس از درمان و بهبودی تا مدت ها شما را تحت نظر خواهد داشت تا در صورت عود و برگشت سرطان، درمان را به موقع شروع کند. دلیل بازگشت مجدد سرطان کلیه، وجود تومورهای لیوی کوچک شناسایی نشده است که بعدا در اثر بزرگ شدن خود را نشان می دهند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر علائم سرطان کلیه، مانند درد در پهلو، توده در نزدیکی کلیه یا خون در ادرار را مشاهده کردید، فوراً به پزشک مراجعه کنید. آنها می توانند آزمایش هایی را برای تعیین علت علائم شما و ایجاد یک برنامه درمانی شخصی انجام دهند.
سخن پایانی از آرتا پیشرو
تشخیص سرطان کلیه می تواند ترسناک، غم انگیز و خسته کننده باشد. مانند بسیاری از سرطان ها، درمان سرطان کلیه زمانی موثرتر است که در مراحل اولیه تشخیص داده شود. پزشک شما می‌تواند در مورد درمان با شما صحبت کند و منابع بیشتری را برای کمک به درک گزینه‌هایتان در اختیار شما قرار دهد. همچنین ممکن است بخواهید از یک مشاور یا مددکار اجتماعی کمک بگیرید. این چیزها می تواند به شما کمک کند تا در این دوران چالش برانگیز یک دیدگاه عاطفی سالم داشته باشید.