درماتیت آتوپیک چیست؟
درماتیت آتوپیک (اگزمای آتوپیک) یک بیماری مزمن پوستی است که باعث خشکی، خارش و التهاب پوست میشود. این بیماری شایعترین نوع اگزما در کودکان خردسال است، اما در هر سنی ممکن است رخ دهد. درماتیت آتوپیک طولانی مدت (مزمن) است و گاهی اوقات تمایل به شعله ور شدن دارد. ممکن است تحریک کننده باشد اما مسری نیست.
افراد مبتلا به اگزمای آتوپیک در معرض خطر ابتلا به آلرژیهای غذایی، تب یونجه و آسم هستند. مرطوب کردن منظم و پیروی از سایر عادات مراقبت از پوست میتواند خارش را تسکین دهد و از شعله ور شدن پوست جلوگیری کند. در حال حاضر، هیچ درمانی برای این بیماری وجود ندارد. درمان شامل اجتناب از محرکها، ایجاد تغییرات در شیوه زندگی و مصرف دارو برای کاهش علائم است.
علائم درماتیت آتوپیک
علائم درماتیت آتوپیک میتواند در هر نقطه از بدن ظاهر شود و از فردی به فرد دیگر بسیار متفاوت باشد. آنها ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- پوست خشک و ترک خورده
- خارش پوست
- تورم و التهاب
- بثورات قرمز (مخصوصا در پوستهای روشنتر)
- راش روی پوست متورم که بسته به رنگ پوست، رنگ آن متفاوت است
- برجستگیهای کوچک و خشن (در رنگ پوستهای تیرهتر رایجتر است)
- تراوش و پوسته شدن
- پوست ضخیم شده
- تیره شدن پوست دور چشم
- پوست خام و حساس در اثر خراشیدن
درماتیت آتوپیک اغلب قبل از 5 سالگی شروع میشود و ممکن است تا سالهای نوجوانی و بزرگسالی ادامه یابد. برای برخی افراد، شعله ور میشود و سپس برای مدتی، حتی برای چندین سال، از بین میرود.
علائم این عارضه در کجای بدن ظاهر میشوند؟
درماتیت آتوپیک در مناطقی که پوست خم میشود مانند پشت زانو یا آرنج، بیشتر شایع است. اما ممکن است در هر جایی از بدن رخ دهد، از جمله موارد زیر:
- دست و پا
- انگشتان دست و پا
- بازوها
- پلکها
- لب
دلایل درماتیت آتوپیک
علت دقیق درماتیت آتوپیک ناشناخته است. این بیماری مسری نیست، بنابراین نمیتوانید بثورات را به شخص دیگری انتقال دهید. درک اساسی از اگزمای آتوپیک این است که، التهاب ناشی از یک واکنش ایمنی نادرست است. این واکنش ایمنی باعث ایجاد سلولهای التهابی بیش از حد در پوست شما میشود و باعث ایجاد بسیاری از علائم این بیماری میشود.
افراد مبتلا به اگزمای آتوپیک به دلیل تغییر سد پوستی، پوست خشکی دارند. پوست درماتیت آتوپیک بیشتر در معرض از دست دادن آب و ورود مواد محرک است. همه اینها منجر به ایجاد بثورات قرمز و خارشدار میشوند.

- درماتیت تماسی چیست؟ علائم، دلایل و راه های درمان آن27 اسفند 1402
- علت ترک پا چیست؟ درمان خانگی ترک کف پا10 دی 1402
در برخی افراد، درماتیت آتوپیک مربوط به یک تنوع ژنی است که بر توانایی پوست در ارائه محافظت مورد نیاز تاثیر میگذارد. با عملکرد ضعیف سد پوستی، پوست کمتر قادر به حفظ رطوبت و محافظت در برابر باکتری ها، محرکها، آلرژنها و عوامل محیطی میشود.
در سایر افراد، اگزمای آتوپیک به دلیل وجود باکتری استافیلوکوکوس اورئوس روی پوست ایجاد میشود. عملکرد این باکتری، میکروارگانیسمهای مفید را جابهجا کرده و عملکرد سد پوست را مختل میکند.
عوامل خطر درماتیت آتوپیک
عامل خطر اصلی درماتیت آتوپیک داشتن اگزما، آلرژی، تب یونجه یا آسم در گذشته است. داشتن اعضای خانواده با این شرایط نیز خطر شما را افزایش میدهد.
محرک های درماتیت آتوپیک
مواردی وجود دارد که ممکن است علائم شما را تحریک کنند. اینها میتوانند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشند. محرکهای رایج درماتیت آتوپیک عبارتند از:
- مواد محرک مانند عطرها، صابونها، مواد شوینده و پاک کنندهها
- عوامل محیطی یا آلرژنها مانند هوای سرد و خشک، رطوبت، خاک، ماسه، گرد و غبار، کنههای حیوانات، گردهها، شورهها و کپکها
- آلرژیهای غذایی مانند حساسیت به لبنیات، تخم مرغ، بادام زمینی، سویا یا غذاهای دریایی
- مواد خاصی که در کنار پوست پوشیده میشوند مانند پشم و پارچههای مصنوعی
- پوست خشک
- عفونتهای پوستی
- دوش یا حمام طولانی و داغ
- هوای گرم و تعریق
عوارض درماتیت آتوپیک
عوارض درماتیت آتوپیک ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- آسم و تب یونجه. بسیاری از افراد مبتلا به درماتیت آتوپیک به آسم و تب یونجه مبتلا میشوند.
- حساسیت غذایی. افراد مبتلا به اگزمای آتوپیک اغلب دچار آلرژی غذایی میشوند.
- خارش مزمن، پوسته پوسته شدن پوست. بیماری پوستی به نام نورودرماتیت (لیکن سیمپلکس مزمن) با یک تکه خارش پوست شروع میشود. شما ناحیه را خراش میدهید، که تنها تسکین موقتی را فراهم میکند. خاراندن در واقع باعث خارش پوست میشود؛ زیرا رشته های عصبی پوست شما را فعال میکند.
- لکههای پوستی که تیرهتر یا روشنتر از ناحیه اطراف هستند. این عارضه پس از بهبود راش، هیپرپیگمانتاسیون یا هیپوپیگمانتاسیون پس از التهاب نامیده میشود.
- عفونتهای پوستی. خاراندن مکرر که پوست را میشکند میتواند باعث ایجاد زخمهای باز و ترک شود. اینها خطر عفونت از باکتریها و ویروسها را افزایش میدهند.
- درماتیت تحریک کننده دست. این امر به ویژه افرادی را که دستهایشان اغلب خیس است و در محل کار در معرض صابونهای خشن، شویندهها و ضدعفونیکنندهها قرار دارند، تحت تاثیر قرار میدهد.
- درماتیت تماسی آلرژیک. این وضعیت در افراد مبتلا به درماتیت آتوپیک شایع است. درماتیت تماسی آلرژیک یک بثورات خارش دار است که در اثر لمس موادی که به آنها حساسیت دارید ایجاد میشود.
- مشکلات خواب. خارش درماتیت آتوپیک میتواند خواب را مختل کند.
- شرایط سلامت روان. اگزمای آتوپیک با افسردگی و اضطراب همراه است. این ممکن است به خارش مداوم و مشکلات خواب رایج در بین افراد مبتلا به این بیماری مربوط باشد.
تشخیص درماتیت آتوپیک
برای تشخیص درماتیت آتوپیک، پزشک احتمالا با شما در مورد علائم شما صحبت میکند، پوست شما را معاینه میکند و سابقه پزشکی شما را بررسی میکند. در برخی موارد ممکن است برای تشخیص تخصصیتر درماتیت آتوپیک از تست و نمونه برداری پوست و بافت روی بثورات یا آزمایش خون (تستهای ایمنیشناسی) کمک گرفته شود.
اگر فکر میکنید غذای خاصی باعث ایجاد بثورات در کودک شما شده است، از پزشک خود در مورد آلرژیهای غذایی احتمالی سوال کنید.

پچ تست
پزشک ممکن است آزمایش پچ روی پوست شما را توصیه کند. در این آزمایش مقادیر کمی از مواد مختلف روی پوست شما اعمال میشود و سپس پوشانده میشود. در طی چند روز آینده، پزشک پوست شما را برای علائم واکنش، بررسی میکند. آزمایش پچ میتواند به تشخیص انواع خاصی از آلرژیهای ایجاد کننده درماتیت کمک کند.
درمان درماتیت آتوپیک
هیچ درمان قطعی و شناخته شدهای برای درماتیت آتوپیک وجود ندارد. اگزمای شدید بر زندگی شما تاثیر قابل توجهی میگذارد و وضعیت خواب و فعالیتهای روزانه شما را تحت تاثیر قرار میدهد. یافتن درمان مناسب برای کمک به کاهش خارش و ناراحتی مهم است. کاهش خارش، استرس را کاهش میدهد و به جلوگیری از خاراندن بیش از حد که میتواند منجر به عفونت پوست شود کمک میکند.
گزینههای درمانی متفاوت است، از درمانهای خانگی و تغییرات روتین مراقبت از پوست گرفته تا محصولات مراقبت از پوست بدون نسخه و داروهای تجویزی. جلوگیری از خراشیدگی ممکن است دشوار باشد، اما مهم است که از وسوسه اجتناب کنید، زیرا خاراندن ناحیه آسیب دیده، میتواند شرایط را بدتر کند.
درمان دارویی
کرمها یا پمادهای کورتیکواستروئیدی، خارش را تحت کنترل نگه میدارند و به ترمیم پوست شما کمک میکنند. شما باید آنها را دقیقا طبق دستورالعمل استفاده کنید، زیرا استفاده بیش از حد میتواند عوارض جانبی ناخوشایندی مانند نازک شدن پوست یا از دست دادن رنگدانه ایجاد کند.
پزشک ممکن است کورتیکواستروئیدهای خوارکی را برای کمک به مدیریت التهاب و خارش تجویز کند. در موارد نادر، پزشک ممکن است کورتیکواستروئیدهای خوراکی را برای 5 تا 7 روز تجویز کند. این داروها با خطر بیشتری برای عوارض جانبی همراه هستند و به طور کلی از مصرف آنها در طولانی مدت اجتناب میشود.
یک داروی بیولوژیکی تزریقی به نام دوپیلوماب (Dupilumab) توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای درمان درماتیت آتوپیک تایید شده است که نمیتوانید با سایر درمانهای تجویزی آن را مدیریت کنید. این دارو با کاهش انتشار مولکولهای سیگنال دهنده به نام اینترلوکینها که التهاب را تحریک میکنند، عمل میکند.
اگر درماتیت آتوپیک شما عفونی شود، پزشک برای از بین بردن عفونت و تسکین علائم شما، داروهای آنتی بیوتیک، ضد ویروس یا ضد قارچ را برای شما تجویز میکند.
- پسوریازیس چیست؟ علائم، دلایل و درمان5 آذر 1402
سایر درمانها
پانسمان مرطوب یک درمان موثر و فشرده برای اگزمای شدید است. در این روش پزشک برای مرطوب نگه داشتن پوست و جلوگیری از خارش، استفاده از کرمهای استروئیدی و سپس پیچاندن پوست با بانداژ مرطوب را تجویز میکند.
افرادی که با درمانهای موضعی بهبود نمییابند و یا پس از درمان علائم آنها عود میکند، اغلب از نور درمانی استفاده میکنند. ساده ترین شکل نور درمانی (فوتوتراپی) شامل قرار دادن ناحیه آسیب دیده در معرض مقادیر کنترل شده نور طبیعی خورشید است. این نوع درمان برای طولانی مدت توصیه نمی شود، زیرا در نهایت میتواند خطر ابتلا به سرطان پوست و پیری زودرس را افزایش دهد.
درمان خانگی درماتیت آتوپیک
بهترین اقدام پیشگیرانه این است که پوست خود را مرطوب کنید. این کار باعث بهبود عملکرد سد پوستی میشود. پوست سالمتر کمتر ملتهب میشود و سد بهتری در برابر آلرژنها و محرکها ایجاد میکند. کمپرس آب سرد هم میتواند موجب تسکین تورم و التهاب پوستی شود.
حمام کردن و مرطوب کردن روزانه سادهترین راه برای آبرسانی به پوست است. استفاده از مرطوب کننده در عرض چند دقیقه پس از حمام کردن بسیار مهم است. نرم کنندهها یک لایه محافظ روی پوست شما ایجاد میکنند که رطوبت را به دام میاندازد.
جلوگیری از ابتلا به درماتیت آتوپیک
شما نمیتوانید به طور کلی از درماتیت آتوپیک پیشگیری کنید، اما میتوانید با استفاده از یک برنامه روتین مراقبت از پوست، از عود درماتیت آتوپیک جلوگیری کنید. برای انجام این کار، از هرگونه محرک احتمالی که قبلا به آنها اشاره شد، اجتناب کنید و پوست خود را کاملا مرطوب نگه دارید.
مصرف مرطوبکننده دو بار در روز مانند لوسیونهای مرطوبکننده میتواند موثر باشد. ترجیحا از محصولات آرایشی و بهداشتی طبیعی و بدون عطر استفاده کنید. از حمام آب گرم برای محدود کردن عوارض کمک بگیرید. حتما بعد از حمام کردن پوست خود را خوب خشک کرده و از یک مرطوبکننده روی پوست استفاده کنید.

چشم انداز این بیماری چیست؟
هیچ درمان قطعی برای درماتیت آتوپیک وجود ندارد، اما شما میتوانید با یادگیری محرکهای خود و مراقبت از پوست خود، تعداد دفعات و شدت شعله ور شدن علائم خود را کاهش دهید.
اگر در مدیریت این بیماری مشکل دارید یا اگر علائم شما بدتر شده است، به پزشک متخصص مراجعه کنید. آنها میتوانند به شما کمک کنند تا یک برنامه درمانی را پیدا کنید که برای شما کارآمد باشد و از عود بیماری شما جلوگیری کند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت ابتلا به این بیماری چه زمانی به پزشک مراجعه کنم؟
برای دریافت تشخیص اولیه، باید به یک پزشک متخصص مراجعه کنید. یک پزشک میتواند به شما در ایجاد یک برنامه درمانی موثر و درک عوامل محرک آن کمک کند.
اگر درماتیت آتوپیک آنقدر ناراحت کننده است که بر زندگی شما تاثیر میگذارد و وضعیت خواب و فعالیتهای روزانه شما را تحت تاثیر قرار میدهد، باید به یک پزشک متخصص مراجعه کنید.
همچنین در صورت مشاهده علائم عفونت پوستی فورا به پزشک متخصص مراجعه کنید. برخی از این علائم عبارتند از:
- درد، تورم، حساسیت یا گرما در اطراف بثورات
- رگههای قرمزی که از بثورات ایجاد میشود
- ترشح از پوست
- تب
پزشک چه سوالاتی از من میپرسد؟
پزشک شما احتمالا از شما سوالاتی میپرسد. آماده بودن برای پاسخ دادن به آنها ممکن است زمانی را برای مرور هر نقطهای که میخواهید زمان بیشتری را صرف آن کنید، آزاد کند. این سوالات عبارتند از:
- علائم شما چیست و چه زمانی شروع شد؟
- چه چیزی باعث تحریک علائم شما میشود؟
- آیا شما یا یکی از اعضای خانواده شما، آلرژی یا آسم دارد؟
- آیا در معرض محرکهای احتمالی شغل یا سرگرمیهای خود هستید؟
- آیا اخیرا احساس افسردگی کردهاید یا تحت استرس غیرعادی بودهاید؟
- آیا با حیوانات خانگی یا حیوانات دیگر در تماس مستقیم هستید؟
- از چه محصولاتی از جمله صابون، لوسیون و لوازم آرایشی برای پوست خود استفاده میکنید؟
- از چه محصولات پاک کننده خانگی استفاده میکنید؟
- علائم شما چقدر بر کیفیت زندگی شما از جمله توانایی خوابیدن شما تاثیر میگذارد؟
- چه درمانهایی را تاکنون امتحان کردهاید؟ آیا چیزی کمک کرده است؟
- چند وقت یکبار دوش میگیرید یا حمام میکنید؟
سخن پایانی از آرتا پیشرو
در حالی که درماتیت آتوپیک به طور معمول خطرناک نیست، اما میتواند آسایش و کیفیت زندگی شما را تحت تاثیر قرار بدهد. خوشبختانه، چندین روش درمانی برای کمک به کنترل علائم شما وجود دارد. در اکثر موارد روشهای خودمراقبتی و دوری از عوامل محرک، میتواند بیماری را کنترل کرد و به بهبود علائم کمک کرد. اکثر مردم پس از یافتن یک برنامه مراقبت از پوست که برای آنها مناسب است، بهبود چشمگیری را تجربه میکنند.
ما در این مقاله از آرتا پیشرو، سعی کردیم تمامی موارد مرتبط با درماتیت آتوپیک (اگزمای آتوپیک) از جمله علائم، دلایل و راههای درمان آن را برای شما عزیزان توضیح دهیم. اگر شما هم تجربهی این چنینی داشتهاید و به سلامت توانستهاید از این بحران عبور کنید، حتما نظرات و تجربیات خود را برای ما بنویسید تا دیگران هم بتوانند از آنها نهایت استفاده را ببرند.




