التهاب لوزه چیست؟
لوزه‌ها دو توده کوچک بافت نرم و بیضی شکل هستند که در دو طرف گلو قرار دارند. ورم لوزه یا التهاب لوزه زمانی رخ می‌دهد که لوزه‌های شما عفونت کرده باشند. شما می‌توانید با باز کردن دهان و بیرون آوردن زبان خود، آنها را در آینه ببینید. علائم و نشانه‌های التهاب لوزه شامل تورم لوزه‌ها، گلودرد، مشکل در بلع و غدد لنفاوی حساس در کناره‌های گردن است.
لوزه‌های شما بخشی از سیستم ایمنی بدن شما هستند و به جلوگیری از عفونت بدن شما کمک می‌کنند. آنها برای مبارزه با عفونت، آنتی بادی تولید می‌کنند. اما گاهی اوقات، باکتری‌ها یا ویروس‌ها بر آنها غلبه می‌کنند و باعث تورم و التهاب لوزه‌ها می‌شوند که به آن التهاب لوزه یا tonsillitis می‌گویند.
ورم لوزه در کودکان و نوجوانان شایع است، اما می‌تواند افراد را در هر سنی تحت تاثیر قرار دهد. این به ندرت در کودکان زیر 3 سال رخ می‌دهد. اکثر افراد حداقل یک بار در طول زندگی خود به ورم لوزه مبتلا می‌شوند.
انواع ورم لوزه
انواع مختلف التهاب لوزه عبارتند از:
- التهاب لوزه حاد: علائم معمولاً حدود 3 تا 4 روز طول می‌کشد اما ممکن است تا 2 هفته طول بکشد.
- التهاب لوزه مکرر: یک فرد در طول یک سال چندین بار به ورم لوزه مبتلا می‌شود.
- التهاب لوزه مزمن: این زمانی است که فرد یک عفونت طولانی مدت دارد و دچار گلودرد مداوم و تنفس بدبو خواهد شد.
علائم التهاب لوزه
علائم و نشانه‌های شایع ورم لوزه عبارتند از:
- لوزه‌های قرمز و متورم
- پوشش یا لکه‌های سفید یا زرد روی لوزه‌ها
- گلو درد
- مشکل در بلع
- تب
- سردرد
- غدد لنفاوی متورم
- گرفتگی یا تغییر صدا
- بوی بد دهان
- معده درد
- گردن درد یا گرفتگی گردن
در کودکان خردسالی که قادر به توصیف احساس خود نیستند، علائم ورم لوزه ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- آبریزش بیش از حد از دهان
- کم اشتهایی
- تحریک پذیری
علائم التهاب لوزه معمولاً پس از سه تا چهار روز بهبود می‌یابند. اگر ورم لوزه دارید که ناشی از عفونت ویروسی مانند سرماخوردگی یا آنفولانزا است، علائم شما ممکن است خفیف تر باشد. همچنین اگر التهاب لوزه شما ناشی از عفونت باکتریایی مانند عفونت استرپتوکوک باشد، علائم شما معمولاً شدیدتر خواهد بود و ممکن است بوی بد دهان داشته باشید.
دلایل التهاب لوزه
لوزه‌ها اولین خط دفاعی سیستم ایمنی بدن در برابر عفونت‌ها و بیماری‌ها هستند. این عملکرد ممکن است لوزه ها را به ویژه در برابر عفونت و التهاب آسیب پذیر کند. لوزه‌ها گلبول سفید خون تولید می‌کنند که به بدن شما در مبارزه با عفونت کمک می‌کند. التهاب لوزه معمولا به دلایل زیر رخ می‌دهد:
- ویروسی: ویروس‌هایی که باعث سرماخوردگی و آنفولانزا می‌شوند تا 70 درصد موارد، ورم لوزه را ایجاد می‌کنند. معمولاً افراد مبتلا به لوزه‌های ویروسی علائم خفیف‌تری نسبت به افراد مبتلا به لوزه‌های باکتریایی دارند.
- باکتریایی: باکتری‌ها مانند استرپتوکوک گروه A باعث سایر موارد ورم لوزه می‌شوند. نام رایج التهاب لوزه باکتریایی گلودرد استرپتوکوکی است. افراد بدون لوزه همچنان ممکن است به گلودرد استرپتوکوکی مبتلا شوند. (در این حالت به جای لوزه‌ها، گلوی آنها را درگیر می‌کند.) به طور کلی، لوزه‌های باکتریایی علائم شدیدتری نسبت به لوزه‌های ویروسی ایجاد می‌کنند.
آیا ورم لوزه مسری است؟
التهاب لوزه به خودی خود مسری نیست، اما عوامل ایجادکننده آن مسری هستند. این عوامل می‌توانند به مدت 24 الی 48 ساعت قبل از بروز علائم به افراد دیگر منتقل شوند و تا 24 ساعت بعد از مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها امکان بیمار کردن دیگران را دارند. انتقال این بیماری از طریق تماس فیزیکی و راه تنفسی انجام می‌شود.
ارتباط با دیگران و فعالیت در مکان‌های عمومی ریسک ابتلا به این بیماری را بیشتر می‌کند. به همین دلیل است که کودکان مدرسه‌ای اغلب به این بیماری مبتلا می‌شوند. معمولاً 2 الی 4 روز طول می‌کشد تا علائم پس از آلوده شدن به ویروس یا باکتری ایجاد شوند.
عوامل خطر التهاب لوزه
عوامل خطر برای ورم لوزه عبارتند از:
- سن. کودکان بیشتر از بزرگسالان به ورم لوزه مبتلا می‌شوند. وقتی خیلی جوان هستید، لوزه‌های شما نقش مهمی در عملکرد سیستم ایمنی بدن شما دارند. اما با افزایش سن، اهمیت آنها کمتر می‌شود. کودکان در گروه سنی 5 تا 15 سال بیشتر در معرض ابتلا به لوزه‌های ناشی از عفونت‌های باکتریایی هستند. التهاب لوزه‌های ناشی از عفونت‌های ویروسی در کودکان کم سن شایع‌تر است.
- قرار گرفتن مکرر در معرض میکروب‌ها. افرادی که در محل کار با افراد زیادی کار می‌کنند یا به مدرسه می‌روند، در معرض خطر بیشتری برای مواجهه با میکروب هایی هستند که باعث التهاب لوزه می‌شوند.
عوارض ورم لوزه
التهاب یا تورم لوزه‌ها در اثر التهاب لوزه مکرر یا مزمن، می‌تواند منجر به عوارض زیر بشود:
- آپنه انسدادی خواب
- سلولیت لوزه
- آبسه دور لوزه
همچنین اگر یک دوره کامل آنتی بیوتیک مصرف نکنید یا آنتی بیوتیک‌ها، باکتری‌ها را از بین نبرند، ممکن است عوارض ناشی از التهاب لوزه ایجاد شود که عبارتند از:
- تب روماتیسمی
- مخملک
- گلومرولونفریت پس از استرپتوکوک
- آرتریت واکنشی پس از استرپتوکوک
تشخیص التهاب لوزه
برای تشخیص التهاب لوزه، پزشک با معاینه عمومی شروع می‌کند و تورم اطراف لوزه‌ها را که اغلب دارای لکه‌های سفید است، بررسی می‌کند. آنها همچنین تب را بررسی می‌کنند. آنها ممکن است به دنبال علائم عفونت در گوش و بینی شما باشند و کناره‌های گردن شما را برای تورم و درد معاینه کنند.
همچنین ممکن است پزشک قسمت بیرونی گلوی شما را برای علائم بزرگ شدن غدد لنفاوی و بثورات پوستی که گاهی اوقات رخ می‌دهد، بررسی کند.
پزشک ممکن است یک سواب از ناحیه عفونی را برای بررسی دقیق‌تر بگیرد. با استفاده از این تکنیک، آنها می‌توانند تشخیص دهند که علت عفونت لوزه شما ویروسی است یا باکتریایی.
آنها همچنین ممکن است شمارش کامل سلول‌های خونی را انجام دهند. این آزمایش شامل گرفتن مقدار کمی خون برای بررسی سطوح خاصی از سلول‌های خونی است. این آزمایش خون می‌تواند به پزشک کمک کند تا اطلاعاتی را که از سواب به دست آورده است تکمیل کند.
در برخی موارد، اگر سواب بی نتیجه باشد، شمارش کامل سلول های خونی می‌تواند به پزشک کمک کند تا بهترین درمان را تعیین کند.
درمان التهاب لوزه
یک مورد خفیف لوزه لزوماً نیازی به درمان ندارد، به خصوص اگر ویروسی مانند سرماخوردگی باعث آن شود. درمان برای موارد شدیدتر لوزه ممکن است شامل آنتی بیوتیک یا برداشتن لوزه باشد.
اگر فردی به دلیل ورم لوزه دچار کم آبی شود، ممکن است به مایعات داخل وریدی نیاز داشته باشد. داروهای ضد درد برای تسکین گلودرد، نیز می‌توانند در زمان بهبودی گلو کمک کنند.
داروها
اگر عفونت باکتریایی باعث التهاب لوزه شود، پزشک معمولا آنتی بیوتیک تجویز می‌کند. با این حال، آنها این کار را برای یک فرد مبتلا به لوزه‌های ویروسی انجام نمی دهند، زیرا آنتی بیوتیک ها در برابر ویروس‌ها موثر نیستند.
هنگامی که در یک دوره آنتی بیوتیکی هستید، ممکن است وضعیت شما در عرض 2 الی 3 روز بهبود پیدا کند. اما شما باید دوره درمان خود را به طور کامل دنبال کنید و حتی اگر علائم شما برطرف شده باشند، باید به مصرف داروهای خود ادامه دهید.
توقف یک دوره آنتی بیوتیک در بخشی از راه ممکن است باعث تشدید و یا گسترش عفونت به سایر قسمت‌های بدن شود. همچنین عدم تکمیل دوره کامل آنتی بیوتیک‌ها، می‌تواند خطر ابتلا به تب روماتیسمی و التهاب کلیه را در شما افزایش دهد.
برداشتن لوزه
لوزه‌ها بخش مهمی از سیستم ایمنی بدن شما هستند، بنابراین پزشک سعی می‌کند به شما در حفظ آنها کمک کند. اما اگر ورم لوزه مزمن یا عود کننده را تجربه کنید، یا اگر التهاب لوزه شما باعث عوارض شده باشد و علائم شما بهبود نیابند، پزشک شما عمل جراحی لوزه را توصیه می‌کند.
اگر در سال گذشته حداقل 5 الی 7 بار به ورم لوزه یا گلودرد استرپتوکوکی مبتلا شده‌اید، برداشتن لوزه ممکن است به شما در جلوگیری از این عود کمک کند.
جراحی لوزه در صورتی انجام می‌شود که التهاب لوزه منجر به عوارضی شود که به سختی قابل کنترل هستند. برخی از این عوارض عبارتند از:
- آپنه خواب
- مشکل در تنفس
- مشکل در بلع
- آبسه‌ای که با درمان آنتی بیوتیکی بهبود نمی‌یابد
- سلولیت لوزه‌ها
برداشتن لوزه معمولا به عنوان یک روش سرپایی انجام می‌شود، مگر اینکه دارای شرایط پزشکی پیچیده‌ای باشید. این بدان معناست که شما می‌توانید در همان روز جراحی خود، به خانه بروید. بهبودی کامل معمولا 1 الی 2 هفته زمان می‌برد.
عمل جراجی لوزه ممکن است خطر کلی ابتلا به گلودرد استرپتوکوکی را کاهش دهد. اما همچنان می‌توانید پس از برداشتن لوزه، به گلودرد استرپتوکوکی و سایر عفونت‌های گلو مبتلا شوید. همچنین این امکان وجود دارد که لوزه‌های شما پس از جراحی دوباره رشد کنند، اما این اتفاق نادر است.
درمان خانگی التهاب لوزه
شما می‌توانید برای کاهش علائم و درمان ورم لوزه خود از روش‌های خانگی استفاده کنید. این روش‌ها عبارتند از:
- استراحت کافی
- نوشیدن مایعات
- خوردن غذاهای آبکی مانند آبگوشت
- غرغره آب نمک چند مرتبه در روز
- مرطوب کردن هوای خانه با بخارساز
- مسکن‌های بدون نسخه برای کاهش درد
- مکیدن پاستیل گلو
- اجتناب از محرک‌ها
- عدم استعمال دخانیات
- بستنی یا خوراکی‌های یخ‌زده
- جوشانده آویشن
جلوگیری از ابتلا به ورم لوزه
میکروب‌هایی که باعث التهاب لوزه‌های ویروسی و باکتریایی می‌شوند مسری هستند. بنابراین بهترین پیشگیری رعایت بهداشت است. شما می‌توانید با رعایت کردن موارد زیر، از ابتلا به ورم لوزه جلوگیری کنید:
- دست های خود را به طور کامل و مکرر بشویید
- از اشتراک غذا، لیوان، بطری آب یا ظروف خودداری کنید
- هر سه ماه یکبار یا پس از تشخیص ورم لوزه، مسواک خود را تعویض کنید
- دوری از کسی که گلودرد یا التهاب لوزه دارد
همچنین با رعایت کردن موارد زیر، می‌توانید از گسترش عفونت باکتریایی یا ویروسی به دیگران، جلوگیری کنید:
- وقتی بیمار هستید، در خانه بمانید
- از پزشک خود بپرسید که چه زمانی می‌توانید به محل کار یا مدرسه بازگردید
- در یک دستمال کاغذی یا در صورت لزوم در آرنج خود سرفه یا عطسه کند
- بعد از عطسه یا سرفه دست‌های خود را بشوید
چشم انداز این بیماری چیست؟
لوزه‌های متورم ممکن است باعث تنگی نفس شود که ممکن است منجر به اختلال در خواب شود. بدون درمان، پاتوژن‌های ایجاد کننده لوزه می‌توانند به ناحیه پشت لوزه‌ها یا بافت اطراف گسترش یابند.
علائم التهاب لوزه ناشی از عفونت باکتریایی معمولاً چند روز پس از شروع مصرف آنتی بیوتیک بهبود می‌یابد. تا زمانی که به مدت 24 ساعت آنتی بیوتیک مصرف نکنید، عفونت قابل انتقال در نظر گرفته می‌شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت ابتلا به این بیماری چه زمانی به پزشک مراجعه کنم؟
اگر هر یک از علائم زیر را مشاهده کردید، باید به پزشک مراجعه کنید:
- مشکل در بلع
- تب
- ضعف عضلانی
- خستگی
- سفتی گردن
- گلودردی که بعد از 2 روز برطرف نمی‌شود
در موارد نادر، التهاب لوزه‌ها می‌تواند باعث تورم گلو به حدی شود که باعث مشکلات تنفسی شود. اگر این اتفاق افتاد، فورا به دنبال مراقبت‌های پزشکی باشید.
همچنین در صورتی که کودک شما هر یک از علائم زیر را داشت، فورا به پزشک مراجعه کنید:
- دشواری در تنفس
- دشواری شدید در بلع
- آبریزش بیش از حد از دهان
سخن پایانی از آرتا پیشرو
التهاب لوزه‌ها زمانی رخ می‌دهد که لوزه‌های شما عفونت کرده باشند. این عفونت می‌تواند توسط باکتری‌ها یا ویروس‌ها ایجاد شود. مهم است که برای تعیین علت اصلی ورم لوزه خود، به پزشک مراجعه کنید تا مناسب‌ترین درمان را تعیین کنید. در حالی که التهاب لوزه مطمئناً ناراحت کننده است، به ندرت تهدید کننده زندگی است. ورم لوزه معمولاً طی چند روز با استراحت کافی، مایعات و دارو برطرف می‌شود. در صورتی که علائم شما بهبود پیدا نکردند و شرایط مراجعه حضوری به پزشک را ندارید، می‌توانید از خدمت ویزیت پزشک در منزل آرتا پیشرو استفاده کنید.