سوختگی یکی از رایج‌ترین جراحاتی است که به خصوص کودکان و نوجوانان دچار آن می‌شوند. به همین دلیل درمان سوختگی در خانه یکی از مهم‌ترین موضوعاتی است که همه ما برای مواجه با این نوع جراحات مطالعه می‌کنیم. به طور کلی نمی‌توان گفت که تمامی انواع سوختگی در خانه قابل درمان میباشند. با این حال با دانستن یک سری راهکارها و روشهای درمانی می‌توانیم بسیاری از سوختگیهای نیمه حاد را درمان و یا از گسترش آن جلوگیری کنیم.
انواع سوختگی ها و زمان بهبود آنها
به طور کلی سوختگی به 3 دسته تقسیم بندی میشود. سوختگی نوع اول که سطحی بوده و تنها لایه‌های بیرونی پوست را درگیر کرده و مدت زمان لازم برای بهبود آن کم میباشد. سوختگی نوع دوم با اینکه میتواند کمی دردناک باشد و با زخم‌ها و تاول‌هایی همراه باشد، اما باز هم تا حد زیادی میتوان آن را در خانه و با مراقبتهای درست درمان نمود.
از طرفی دیگر، سوختگی درجه سوم بسیار شدید بوده و لایه های داخلی و حتی مفاصل و عضله ها را درگیر می کند. در این زمان، برای معالجه سوختگی حتما بایستی به مراکز بهداشتی و درمانی مراجعه شود. توجه کنید که هر گونه سهل انگاری نسبت به درمان سوختگی درجه سوم میتواند به عفونت زخم و بدتر شدن وضعیت بیمار بیانجامد. البته در بعضی دسته بندی‌ها سوختگی درجه چهارم تعریف میشود که مرزی بین سوختگیهای حاد و شدیدا حاد حایل میکنند ولی ما در اینجا به همین دسته بندی بسنده می‌کنیم.
سوختگیهای متوسط به طور معمول در حدود یک یا دو هفته زمان می‌برد تا به طور کامل درمان شوند و معمولا جای زخم بعد از درمان باقی نمی‌ماند. در حالیکه برای درمان سوختگی و بهبود کامل زخم‌ها برای سوختگیهای حاد میتواند زمان بسیار بیشتری را صرف نماید.
درمان سوختگی درجه اول و دوم در خانه
هدف از درمان سوختگی‌ها کاهش درد، جلوگیری از عفونت و درمان سریع‌تر پوست میباشد. در ادامه به بررسی چند روش درمانی مفید خانگی برای سوختگیهای درجه اول و در مواردی دوم می‌پردازیم:
1. آب سرد
اولین کاری که بایستی بعد از دچار شدن به سوختگی متوسط و یا نه چندان شدید انجام دهید قرار دادن آب سرد (نه آب یخ) به مدت 20 دقیقه بر روی ناحیه مورد آسیب قرار گرفته میباشد. سپس ناحیه سوخته شده را با صابون و آب بشویید.
2. کمپرس آب سرد
قرار دادن یک کمپرس آب سرد و یا لباس سرد تمیز بر روی ناحیه سوخته شده موجب کاهش درد و ورم میشود. شما می‌توانید این کار را در فاصله‌های 5 تا 15 دقیقه انجام دهید. توجه کنید که نباید به صورت مکرر از کمپرس آب سرد استفاده کنید زیرا استفاده زیاد آن باعث خارش بیشتر پوست میشود.
3. آنتی بیوتیک ها برای درمان سوختگی
آنتی بیوتیکها و کرم‌های ضد سوختگی به شما در جلوگیری از عفونت کمک میکنند. استفاده از یک داروی آنتی بیوتیک بر روی پوست شما و سپس بسته بندی آن توسط یه پارچه نازک و یا استریل، و نه لباس‌های گرم و پر حجم، بهترین رویکرد برای این مورد میباشد.
4. آلوورا
آلوورا عموما به عنوان “گیاه سوختگی” شناخته میشود. مطالعات نشان می‌دهد که آلوورا در التیام سوختگیهای درجه اول و دوم بسیار موثر میباشد. این گیاه، با قابلیت ضد سوزش، گردش هوا را افزایش می‌دهد و باعث افزایش رشد باکتری‌ها می شود. برای درمان، یک لایه خالص از ژل آلوورا را (که از برگ گیاه آلوورا به دست آمده) به صورت مستقیم بر روی محل آسیب دیده شده بگذارید. اگر این گیاه را از مغازه تهیه کرده‌اید، مطمئن شوید که درصد بالایی از گیاه در محصول موجود باشد و از افزودنی‌های زیاد، به خصوص رنگ دهنده‌‌ها و عطرها استفاده نشده باشد.
5. درمان سوختگی با عسل
خواص عسل بی پایان است! جدا از مزه خوشمزه عسل، عسل ممکن است که برای سوختگیهای نه چندان شدید مفید باشد. عسل خواص ضد التهاب دارد و یک آنتی باکتریال طبیعی به حساب می‌آید.
6. قرار نگرفتن در معرض نور خورشید
تا جایی که ممکن است سعی کنید در معرض نور مستقیم خورشید قرار نگیرید. پوست سوخته شده نسبت به نور خورشید بسیار حساس میباشد. در نتیجه حتما با لباس آنرا پوشش دهید.
7. تاول های خود را خالی نکنید
با وجود اینکه این کار به شدت وسوسه کننده میباشد، شما بایستی کاری با تاولهای روی پوست خود نداشته باشید. ترکاندن تاول‌ها میتواند منجر به عفونت شود. اگر درباره تاول‌هایی که بر روی پوست شما به دلیل سوختگی باقی مانده‌اند نگران هستید، به یه متخصص مراجعه کنید.
8. استفاده از باند استریل و نچسب
استفاده از باند استریل برای تمیز نگه داشتن محل سوختگی میتواند به درمان و تسکین آن کمک کند. در صورتی که پوست دچار تاول شده باشد، مواظب باشید که به وسیله باند، پاشیده نشود.
9. از مسکن استفاده کنید
اگر هنوز درد دارید، از مسکن‌هایی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن استفاده کنید. با این حال حتما به توضیحات روی دارو برای استفاده درست دقت لازم را بفرمایید.
کارهایی که نباید برای درمان سوختگی انجام دهید
استفاده از درمان‌های عجیب خانگی و داستان‌های ساختگی برای سوختگی شایع میباشند، اما توجه کنید که هرچیزی که مادربزرگ شما برای درمان توصیه میکند برای شما مفید نخواهد بود! در ادامه به توضیح درمان‌های خانگی به منظور رفع سوختگی که باید از آنها پرهیز کنید می‌پردازیم:
1. کره
از کره بر روی محل سوخته شده استفاده نکنید. شواهد کمی وجود دارد که بتواند موثر بودن کره به عنوان یک درمان خانگی برای سوختگی تایید کنید. مهم‌تر از آن، در بیشتر موارد این کار باعث بدتر شدن سوختگی میشود. کره باعث به دام انداختن گرما در محل و همچنین جذب باکتری‌های مضر میباشد که میتواند باعث وخیم‌تر کردن اوضاع شود. لطفا کره را برای استفاده بر روی نان خود نگه دارید!
2. روغن نارگیل
بر خلاف باور عموم، روغن نارگیل شفادهنده همه چیز نمی‌باشد. به همان دلیلی که شما نباید کره را برای درمان سوختگی استفاده کنید، روغن‌ها، مانند روغن نارگیل و روغن‌های پخت و پز، گرما را حبس کرده و حتی باعث میشود که پوست به سوختگی بیشتر ادامه دهد. اگرچه گزارش‌هایی مبنی بر اینکه روغن اسطوخدوس میتواند به سوختگی کمک کند وجود دارد، اما شواهد تایید شده کمی وجود دارد که بتواند این ادعا را ثابت کند. مطالعات انجام شده بر روی موش‌ها برای مثال، هیچ تاثیر مثبتی از استفاده روغن اسطوخدوس برای درمان سوختگی را نشان نداده است.
3. سفیدی تخم مرغ
دیگر باور مردمی، استفاده از سفیدی تخم مرغ میباشد. سفیدی‌های پخته نشده تخم مرغ میتواند ریسک عفونت‌های باکتریایی را افزایش دهد و نبایستی بر روی زخم قرار بگیرند. توجه کنید که استفاده از تخم مرغ میتواند باعث واکنش‌های حساسیتی شود.
4. خمیر دندان
هیچ وقت از خمیر دندان برای سوختگی استفاده نکنید. این هم یکی دیگر از باورهای غلطی است که بین مردم جا افتاده است و هیچ مدرک علمی برای اثبات آن وجود ندارد. خمیر دندان میتواند پوست را تحریک کرده و محیطی مناسب‌تر را برای عفونت ایجاد کند. به علاوه، این ماده غیر استریل میباشد.
5. یخ
آب بسیار سرد و یخ می‌توانند باعث تحریک بیشتر پوست شود. یخ حتی ممکن است باعث سوختگی سرد شود، اگر که به درستی استفاده نشود.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر سوختگی شدید باشد و مساحت وسیعی را درگیر کند و علائمی مانند تب و عفونت (قرمزی شدید، ترشح چرک) ظاهر شود، حتما به پزشک مراجعه کنید.
نکات پیشگیری از سوختگی
- هنگام آشپزی از دستکش یا محافظ استفاده کنید.
- مواد شیمیایی را با احتیاط مصرف کنید.
- از ضدآفتاب برای محافظت از پوست در برابر آفتاب استفاده کنید.
در آخر به یاد داشته باشید
که سوختگی یکی از جراحات بسیار رایج در خانه و محل کار میباشد. درمان آن نیاز به توجه فراوان دارد و در صورت انجام کارهای نادرست میتوان منجربه عفونت زخم و دیگر موارد شد. با اینکه شما می‌توانید با استفاده از روشهای بالا به درمان سوختگیهای خفیف بپردازید، توصیه می‌کنیم برای سوختگیهای جدی‌تر به پزشک مراجعه کنید. همچنین در صورتی که سوختگی شما در حد بسیار وخیم نباشد، همکاران ما در شرکت آرتا پیشرو قادر خواهند بود تا شما را تا بهبودی کامل همراهی نمایند.
ما در این مقاله از آرتا پیشرو، سعی کردیم برخی از روشهای موثر برای درمان سوختگی را برای شما عزیزان توضیح دهیم. اگر شما هم تجربه‌ی این چنینی داشته‌اید، حتما نظرات و تجربیات خود را برای ما بنویسید تا دیگران هم بتوانند از آنها نهایت استفاده را ببرند.
برای سوختگی. سغذ بهتری نیست.