بیماری ریوی به هر شرایطی گفته می شود که بر سیستم تنفسی تأثیر بگذارد. سیستم تنفسی از ریه ها، لوله باد و تمام اندام ها و بافت های نرمی که تبادل گاز را ممکن می کنند، تشکیل شده است. تبادل گاز، انتقال اکسیژن و دی اکسید کربن به داخل و خارج از بدن است. هنگامی که تبادل گاز تحت تأثیر بیماری ریوی قرار می گیرد، فرد ممکن است دچار تنگی نفس شود و در نتیجه راه رفتن، دویدن و ورزش بدون دوره های استراحت منظم دشوار می شود. فیزیوتراپی می تواند به بهبود تبادل گاز، تحرک و تناسب اندام از طریق مشاوره، آموزش، ورزش و مدیریت علائم کمک کند.
انواع بیماری های ریوی
انواع مختلف بیماری وجود دارند که بر سیستم تنفسی تأثیر می گذارد. این بیماری های به صورت کلی به دسته بندی های زیر تقسیم بندی می شوند:
بیماری های التهابی ریه باعث التهاب کیسه های هوایی کوچک در ریه ها به نام آلوئول (alveoli) می شود. این بیماری جریان هوا را به داخل و خارج از ریه ها محدود می کند و به این معنی است که قلب برای دریافت اکسیژن از ریه ها باید بیشتر کار کند. افراد مبتلا به بیماری هایی مانند آسم، فیبروز کیستیک، آمفیزم، اختلال انسدادی مزمن ریه (COPD) و سندرم دیسترس تنفسی حاد (ARDS) دچار تنگی نفس می شوند و در طی ورزش نفس کشیدن برایشان مشکل است.
نوع دیگر بیماری ها، بیماری های محدود کننده ریه مانند سندرم زجر تنفسی نوزادان (IRDS) انبساط ریه ها را تا حد ظرفیت کامل محدود می کند و باعث تنگی نفس می شود.
عفونت هایی که دستگاه تنفسی فوقانی را تحت تأثیر قرار می دهند عبارتند از: سرماخوردگی، سینوزیت لوزه، فارنژیت، لارنژیت. عفونت های دستگاه تنفسی فوقانی بینی، سینوس ها و حلق یا حنجره را درگیر می کند. عفونت های دستگاه تنفسی تحتانی بخشی از سیستم تنفسی زیر تارهای صوتی را تحت تأثیر قرار می دهد و شامل ذات الریه و سل می شود.
تومورها بر سیستم تنفسی تأثیر می گذارند مانند سرطان سلول کوچک، سرطان سلول بزرگ، لنفوم. بیماری های عروقی ریوی بر گردش خون در ریه ها تأثیر می گذارد و شامل آمبولی ریه، ادم ریوی و خونریزی ریوی می شود.
علائم بیماری های ریوی چیست؟
علائم بیماری ریوی شامل تنگی نفس، سرفه، خس خس سینه، تولید بلغم و خستگی است. اگر این علائم کنترل نشود، می تواند به طور قابل توجهی آستانه حرکتی را محدود کند. افراد مبتلا به بیماری ریوی ممکن است هنگام ورزش، راه رفتن به مغازه یا استفاده از پله ها دچار تنگی نفس شوند.
تشخیص بیماری های تنفسی
بیماری های تنفسی را می توان با استفاده از اشعه ایکس، توموگرافی کامپیوتری (CT) یا اسکن فراصوت بررسی کرد. برونکوسکوپی به پزشک این امکان را می دهد تا با وارد کردن دوربینی به نام برونکوسکوپ از طریق بینی یا دهان، داخل راه های تنفسی را ببیند. بسته به تشخیص مشکوک، ممکن است لازم باشد نمونه ای از بافت ریه یا خلط برای تجزیه و تحلیل بیشتر گرفته شود.
درمان بیماری ریوی
درمان بیماری ریه بستگی به بیماری خاصی دارد که باعث علائم می شود و توسط متخصص طب تنفسی تصمیم گیری می شود. درمان عمومی برای یک بیماری تنفسی شامل توصیه های ترک سیگار، استنشاق یا دارو برای افزایش اندازه راه تنفسی، تامین اکسیژن در خانه و توانبخشی ریوی است.
فیزیوتراپی برای بیماری های تنفسی
فیزیوتراپی تخصصی می تواند بسیاری از علائم بیماری ریوی را به طور قابل توجهی تسکین دهد. پس از ارزیابی دقیق مشکلات و علائم شما، درمان فیزیوتراپی یک بیماری تنفسی احتمالاً شامل موارد زیر است:
- آموزش بیمار
- مدیریت علائم
- تمرینات تنفس عمیق
- چرخه فعال تنفس
- زهکشی وضعیتی
- تکنیک های پاکسازی دستی راه تنفسی
- تمرینات تناسب اندام قلبی عروقی ملایم
- مسکن درد
ضروری است که فرد درک روشنی از وضعیت سلامتی خود داشته باشد و بهترین روش های ممکن برای مدیریت علائم مربوط به بیماری های ریوی را بداند.
مزایای فیزیوتراپی برای درمان بیماری ریوی
افراد مبتلا به بیماری ریوی به طور قابل توجهی از درمان فیزیوتراپی سود می برند. مزایای جلسات منظم فیزیوتراپی عبارتند از:
- باز شدن راههای تنفسی
- کاهش تنگی نفس
- بهبود آستانه تحمل تمرینات
- یادگیری تکنیک های پاکسازی خلط
- آموختن اینکه چگونه موقعیت یابی را برای تمیز نگه داشتن راههای تنفسی بهینه کنید
- آموزش تمرینات کنترل تنفس برای انجام در خانه
- شرکت در ورزش های قلبی-عروقی تحت نظر فیزیوتراپ
- کاهش درد و اضطراب
ضروری است که فرد درک روشنی از وضعیت سلامتی خود داشته باشد و بهترین روش های ممکن برای مدیریت علائم مربوط به بیماری های ریوی را بداند.
در نتیجه پاکسازی موثر راه های هوایی، افراد مبتلا به بیماری ریوی بهبود قابل توجهی در تحرک و وضع بدن خود احساس خواهند نمود. فیزیوتراپیست های ما در آرتا پیشرو به فرد نشان می دهند که چگونه چرخه فعال تنفس را تکمیل کرده تا خلط را به طور موثر از ریه ها پاک کند. ممکن است برای تخلیه ناحیه خاصی از ریه استراحت در یک موقعیت خاص ضروری باشد و شاید یکی از اعضای خانواده بتواند با تکنیک های پاکسازی دستی در خانه کمک کند. فیزیوتراپیست شما تحمل ورزش را ارزیابی می کند و مرتباً به منظور نظارت بر سطوح بهبود، مجدداً ارزیابی می کند. انجام برخی از تمرینات منظم قلبی عروقی بسیار مهم است و فیزیوتراپیست شما می تواند به شما در مورد ایمن ترین و بهترین تمرینات ممکن برای تکمیل توصیه کند.
و در آخر به یاد داشته باشید
بیماری های ریوی از جمله معمول ترین عارضه هایی هستند که می توانند حرکت و زندگی روزانه شخص را تحت تاثیر قرار بدهند. از راه رفتن تا ورزش و کار، همگی این فعالیت ها می توانند تحت تاثیر عوارض بیماری ها شما را دچار مشکل کنند. با این حال روش های بسیاری برای درمان این نوع بیماری ها توصیه می شود. یکی از این روش ها، فیزیوتراپی می باشد که با توجه به روند طبیعی درمان مورد تایید بسیاری از پزشکان و متخصصان می باشد. با این حال بهره وری از مزایای فیزیوتراپی برای درمان بیماریهای ریوی تنها با کمک گرفتن از فیزیوتراپ های مجرب امکان پذیر می باشد.