اگر شما هم برای اولین بار است که با اصطلاح کاردرمانی مواجه می شوید پس پیشنهاد می کنم که حتما این مطلب را با دقت بخوانید. همچنین اگر تازه بچه دار شده اید و یا در حال حاضر چند فرزند دارید، هیچ فرقی ندارد زیرا دانستن مطالب این مقاله برای همه مفید خواهد بود. فراگرفتن این مطالب به شما کمک خواهد کرد که از چالش های موجود در دنیای پر رمز و راز کودکان آگاه شده و بتوانید در صورت لزوم با آنها کنار بیایید.
پدر و مادر بودن کار سختی است! در زمان بزرگ شدن بچه ها والدین با مشکلات کوچک و بزرگ بسیاری دست و پنچه نرم می کنند تا بتوانند فرزندی با سالم ترین حالت جسمانی و بالاترین مهارت های فردی تربیت کنند. در مواقع پریشانی یا بلاتکلیفی، حتی ممکن است با خود فکر کنند، “این نیز خواهد گذشت!”. با این حال، وقتی متوجه می‌شوید که بیشتر از حد نیاز به کمک و حمایت شما نیاز دارند، طبیعی است که نگرانی‌هایتان نسبت به رشد صحیح فرزندتان بیشتر شود.
کاردرمانی کودکان به چه معناست؟
کودکان معمولا بازه پیشرفت مشخصی برای هر کدام از رفتار دارند؛ مثلا در سن خاصی شروع به خزیدن، راه رفتن و یا حرف زدن می کنند. با این حال ممکن است فرزند شما با مشکلاتی روبرو شود که پیشرفت او را متوقف یا کٌند کند. در چنین مواردی، کمک گرفتن از یک متخصص اطفال که بتواند اطلاعات لازم درباره وضعیت فرزند شما را جمع آوری کند بسیار مفید خواهد بود. این کار به اصطلاح پزشکی کاردرمانی کودک گفته می شود.
به طور کلی هدف کاردرمانی مداخلات کوتاه مدت، ارزیابی‌های دوره‌ای و نظارت بر رشد کلی کودک شما می باشد. این کار زمانی انجام می شود که شما به عنوان والدین کودک، نگران رشد کلی او هستید. کاردرمانی برای کودکان اساساً شامل بهبود عملکرد آنها در فعالیت های روزانه در مدرسه و خانه است. این اقدامات می تواند خیلی ساده باشد؛ مثلا کمک گرفتن از یک مداد برای پیدا کردن راه خانه. با این حال در ضمن کاردرمانی، متخصصان اطمینان حاصل پیدا می کنند که از کمک تمامی اشخاص مرتبط با کودک، از جمله معلم های آنها استفاده کنند.
چگونه بفهمیم که کودک ما نیاز به کاردرمانی دارد؟
در طول سال ها، هر کودکی مهارت های متفاوتی را به دست می آورد که به او کمک می کند در زندگی روزمره خود به خوبی عمل کند. با این حال، زمانی که این رشد به کندی صورت می پذیرد، شما به عنوان والدین باید اطمینان حاصل کنید که فرزندتان از کمک افراد متخصص بهره مند شوند. این کار خود باعث می شود که چالش های پیشروی آنها ساده تر حل شود. اما سوال بزرگ این است که چگونه متوجه شویم آیا فرزند ما به کاردرمانی نیاز دارد یا نه؟
توجه به علائم زیر به شما کمک می کند تا متوجه شوید آیا فرزند شما نیاز به کاردرمانی دارد یا خیر:
تاخیر رشد کودک
اگر می بینید که فرزندتان در سن یک سالگی همچنان قادر به خزیدن نمی باشد و یا در دو سالگی همچنان نمی تواند به صورت درست راه برود، این می تواند نشانه ای باشد که فرزند شما به کاردرمانی احتیاج دارد. البته شما به عنوان والدین فرزند بایستی مجموعه وسیعی از رفتارهای دیگر را مدنظر قرار دهید. پس بهتر است اول از همه با یک متخصص کودک درباره این نشانه های رشد کودک صحبت کنید.
ناتوانی در انجام مهارت های حرکتی ظریف
اگر فرزندان شما با مهارت‌های حرکتی ظریف مانند قدرت و کنترل دست و پنجه نرم می‌کنند، این نشانه دیگری است که ممکن است به کاردرمانی نیاز داشته باشند. توجه کنید در صورتی که این نوع اشکالات را جدی نگیرید، این می تواند به مهارت های بسیار اساسی آنها مانند نوشتن و کار با کامپیوتر اثر داشته باشد.
مشکل در حرکت های جسمانی پیشرفته تر با کاردرمانی
پیاده روی، بالا پایین پریدن، جهش، یا بازی کردن از فعالیت های معمول بچه ها هستند. با این حال، اگر رشد مهارت‌های حرکتی مذکور در کودک شما بیش از حد زمان ببرد، ممکن است انجام هر یک از این وظایف برای او دشوار باشد. در نتیجه می توانید اختلال در انجام هر یک از مهارت های ذکر شده را به منزله نشانه ای از نیاز کودک شما به کاردرمانی تلقی کنید.
اختلال در حواس کودک
در برخی موارد، کودکانتان ممکن است نسبت به لمس، چشیدن، صداها یا بوها بیش از حد واکنش نشان دهند. این نوع رفتار نیز نشانه رایجی است که آنها ممکن است مشکلات پردازش حسی داشته باشند. در بسیاری از موارد کاردرمانی برای رفع و یا به حداقل رساندن این مشکلات بسیار کاربردی می باشد.
چه کودکانی به کاردرمانی نیاز دارند؟
کاردرمانی می تواند برای قشر وسیعی از کودکان مفید واقع شود. از آن جهت که هم فعالیت های جسمی و هم فعالیت های فکری کودک در تقویت می نماید. اما به طور کلی می توان گفت که مزایای این روش برای کودکانی که از اختلالات زیر رنج می برند بسیار مشهود می باشد:
- اوتیسم
- تومورهای مغزی و سایر سرطان‌ها
- فلج مغزی
- اختلالات مادرزادی
- آنومالی‌های کرانوفاسیال (Craniofacial anomalies)
- ناتوانی در رشد
- ناتوانی های مربوط به یادگیری
- بیماری های ارتوپدیک
- شرایط عصبی عضلانی
- اختلالات تغذیه ای و بلع
اهمیت و فواید کاردرمانی برای کودکان
به شما توصیه می کنیم که به هیچ وجه اهمیت کاردرمانی و کارایی آن را کوچک نشمارید. کارایی و موثر بودن کاردرمانی در تحقیق های متفاوت ثابت شده است. به عنوان مثال، در یک تحقیق که توسط اولیور (1990) در مدرسه ای در کانادا و بر روی دانش آموزان پنج و شش ساله انجام گرفت، نشان داده شد که کاردرمانی می تواند دوره یادگیری نوشتن توسط کودکان را به مدت 17 ماه بهبود دهد.
مهم ترین برهه زندگی هر انسان برای یادگیری و ارتقا مهارت های فردی، کودکی شخص می باشد. در صورتی که مشکلات در این سنین حل نشوند به سختی می توان در بزرگسالی با آنها کنار آمد. این ایده که بچه ها بتوانند تمام وظایفی را که در دست دارند به راحتی انجام دهند، چیزی است که کاردرمانگران را به انجام کارهای ضروری سوق می دهد. اما در ادامه به مزایای کاردرمانی می پردازیم:
- کاردرمانی به کودکانی که در فعالیت های روزانه با مشکلاتی مانند مسواک زدن دندان ها و موهای خود، لباس پوشیدن، استفاده از حمام، نوشتن، نقاشی کشیدن و بسیاری موارد دیگر با مشکلاتی روبرو هستند، کمک می کند. این درمان به فرزندان شما کمک می کند تا این مهارت های خودیاری را توسعه دهند.
- اگر فرزندان شما مشکلات پردازش حسی دارند و قادر به ترکیب اطلاعات بوسیله حواس پنج گانه (بینایی، بویایی، لامسه، شنوایی و چشایی) خود نیستند، کاردرمانی می تواند به آنها کمک کند تا این مهارت ها را دوباره به دست آورند.
- کاردرمانگران می توانند به کودک شما آموزش دهند که در صورت نقص جسمانی از ویلچر استفاده کند. استفاده درست از وسایل کمکی حرکتی می تواند به فرزند شما اعتماد بنفس بالایی برای انجام کارها بدهد.
- اگر فرزندان شما دارای اختلال پردازش حسی هستند، کاردرمانگران ممکن است از مجموعه روش ها و برنامه های مختلفی استفاده کنند. آنها می توانند شامل فعالیت هایی باشند که به تعامل کمک می کند. به عنوان مثال استفاده از معما برای افزایش قدرت تصمیم گیری به همراه آگاهی کودک بسیار موثر می باشند.
- کاردرمانی به مهارت های حرکتی دشوار و همچنین مهارت های حرکتی ظریف کمک می کند. اگر کودک شما با این مهارت ها مشکل دارد، ممکن است در راه رفتن یا دوچرخه سواری مشکل داشته باشد. در این صورت کاردرمانی راهکاری مناسب برای درمان کودک شما می باشد.
و در آخر به یاد داشته باشید
که برای رشد صحیح فرزندتان به عنوان والدین ایشان ممکن است که تصمیم به استفاده از روش های مختلف درمانی بگیرد. اگر متوجه خصلت‌های متفاوتی شدید یا رشد ناکافی در بعضی از مهارت های کودکتان تشخیص دادید، برای مشاوره و اقدامات بعدی با پزشکان و معلمان مشورت کنید. مشاوره ها، ارزیابی ها و مداخلات اولیه به کودک شما کمک می کند تا کاردرمانی را با سهولت بیشتری بپذیرد.