معمولا اصطلاحات روانشناس کودک و روانپزشک کودک اغلب به جای یکدیگر استفاده می‌شوند. اگرچه هر دوی آنها در یک راستا یعنی درمان آسیب‌ها و اختلالات کودکان، تلاش می‌کنند. اما در واقع برای بهبود زندگی و سلامت روان کودک، روانشناس کودک و روانپزشک یکسان نیستند و باید توجه داشته باشید کدام متخصص سلامت روان برای رسیدگی به نیازهای کودک شما مناسب‌تر است.
روانشناس کودک کیست؟
روانشناس کودک همانطور که از نامش پیداست، روانشناسی است که در زمینه مشکلات کودک مانند مشکلات فردی، رفتاری، شناختی و عاطفی تخصص دارد. اساس کار روانشناس کودک با کودکان است و در جهت بهبود سلامت روحی آنها قدم برمی‌دارد.
روانپرشک کودک کیست؟
روانپزشکی کودک و نوجوان شاخه ای از روانپزشکی است که بر تشخیص، درمان و پیشگیری از اختلالات روانی در کودکان، نوجوانان و خانواده های آنها تمرکز دارد. این پژوهش به بررسی عوامل زیست روانی-اجتماعی می‌پردازد که بر توسعه و سیر اختلالات روانپزشکی و پاسخ‌های درمانی به مداخلات مختلف تأثیر می‌گذارند. روانپزشکان کودک عمدتاً از روان درمانی و یا دارو برای درمان اختلالات روانی در کودکان استفاده می‌کنند.
تفاوت روانشناس کودک و روانپزشک کودک
روانشناس کودک و روانپزشک کودک عملکردهای متفاوتی دارند اما هر دوی آنها کمک می‌کنند که کودک شما سلامت جسمی، عاطفی و روانی خود را حفظ کند.
یک روانشناس کودک کمک می‌کند که فرزند شما مهارت‌های مقابله‌ای لازم را برای حل مشکلاتش یاد بگیرد و احساس ارزشمندی خود را تقویت کند. تمرکز او ممکن است بر روی فکر، رشد و نحوه‌ی واکنش های او باشد. این متخصصان به دنبال راهی برای جلب اعتماد فرزندتان هستند تا بتواند در یک فضای امن افکار و احساسات خود را بیان کند.
اما یک دکتر روانپزشک کودک قدم‌هایی برمی‌دارد که به سلامت روان کودک شما کمک کند. اما معمولا برای این کار از دارو کمک می‌گیرد تا این مداخله آسان‌تر شود. آنها نیازهای جسمی و روانی کودک شما را می‌فهمند و برای کمک به او داروهایی را برای تعادل مغزی فرزندتان تجویز می‌کنند.
انواع روانشناس و روانپزشک
روانپزشکان به دو دسته عمده تقسیم می‌شوند که متخصصان مختلفی در این دسته ها قرار می‌گیرند. دسته اول شامل متخصصانی می‌شوند که تخصص ویژه آنها داروهای روانپزشکی می‌باشد و اطلاعات بسیار زیادی در رابطه با داروهای روانپزشکی و نحوه تعامل این داروها با یکدیگر دارند.
نوع دوم روانپزشکی هست که علاوه بر اینکه در زمینه دارو شناسی متخصص می‌باشند به افکار و واکنش‌های مقابله‌ای فرزند شما هم می‌پردازد. آنها ممکن است به صورت فردی یا با کل اعضای خانواده کار کنند. روانپزشکانی که در زمینه نوجوانی کار می‌کنند نسبت به یک روانپزشکی که در این زمینه کار نمی‌کند دوره های بیشتری را گذرانده است.
روانشناسی شاخه‌های بسیار مختلفی دارد و امروزه علم روانشناسی با عصب شناسی ترکیب شده است و این اجازه را به روانشناسان داده است که بتوانند با کودکان مبتلا به اوتیسم، صرع و آسیب مغزی هم بتوانند کار کنند. آنها در زمینه‌های مختلفی مانند مدرسه، اختلالات خاص دوران کودکی، نحوه فرزند پروری، یادگیری بهتر و افزایش خود کارآمدی و عزت نفس کودکان آموزش می‌بینند.
علائم هشداردهنده که باید به آنها توجه کنید
آکادمی روانپزشکی کودک و نوجوان آمریکا نسبت به برخی از نشانه های اصلی به والدین هشدار می‌دهد که در صورت مشاهده آنها حتما از یک متخصص حرفه‌ای کمک بگیرند. این علائم شامل نمرات پایین درسی، اضطراب برای رفتن به مدرسه، کابوس‌های شبانه، شکایت‌های جسمی مانند سردرد و دل درد، پرخاشگری نسبت به خود و دیگران، تهدید به آسیب رساندن نسبت به خود و دیگران می‌باشد.
همچنین نشانه‌های قابل توجه در پیش از نوجوانی به مشکلات تحصیلی و کاهش نمرات تحصیلی، تغییرات مربوط به خواب و تغذیه، عدم توانایی تمرکز، رفتارهای جنسی تکانه‌ای، خلق و خو و نگرش منفی طولانی مدت، نوسانات شدید خلق، مصرف مکرر الکل یا داروها، رژیم غذایی شدید، استفاده زیاد از ملین‌ها(مکمل غذایی)، نقض مداوم حقوق دیگران، مخالفت زیاد با والدین، سوء استفاده از حیوانات، پرخاشگری زیاد، سرقت، پرسه زنی و وقت گذرانی زیاد، آسیب زدن به خود، تهدید به قتل خود یا دیگران می‌باشد.
مقایسه‌ی هزینه‌ی مراجعه به روانشناس کودک و روانپزشک
تعرفه هزینه روانشناس کودک یا روانپزشک متفاوت است و این تعرفه‌ها بستگی به نوع خدمات ارائه شده و نوع مشاوره دارد. در ایران این تعرفه هر سال از سوی سازمان نظام روانشناسی و مشاوره جمهوری اسلامی ایران تعیین می‌شود. اما بالطبع میزان تجربه و تحصیلات درمانگر نیز می‌تواند روی این تعرفه اثرگذار باشد.
علاوه بر میزان تحصیلات روانشناس کودک یا روانپزشک، محل درمان نیز جزو فاکتورهای اثرگذار روی تعرفه محسوب شده و بنا بر اینکه مرکز مشاوره دولتی یا خصوصی باشد متفاوت است. مدت زمان جلسات درمان نیز متفاوت است و به رویکردهای درمانی درمانگران بستگی دارد و طبیعتا روی هزینه مراجعه به درمانگر تاثیر مستقیم دارد.
و در آخر به یاد داشته باشید
این موضوع را مد نظر داشته باشید که جدای از تفاوت‌های بین روانشناس کودک و روانپزشک کودک، پیدا کردن فردی که شما و فرزندتان به او اعتماد دارید و با او احساس راحتی می‌کنید، مهم‌ترین بخش انتخاب متخصص سلامت روان است. رابطه‌ای که با درمانگر، روانشناس کودک یا روانپزشک ایجاد می‌کنید از هر مدرک و تحصیلاتی قوی‌تر و برای رشد فرزندتان مفیدتر است.